Calibro Touch Lux, Türk girişimciler tarafından piyasaya sürülen, uygun fiyatlı, aydınlatmalı bir e-kitap okuyucu. Adı üstünde, dokunmatik özelliği var. Fiyatı 249 TL. Daha önceden
incelemesini yaptığım Calibro Basic modelinden 100 TL daha pahalı.
Calibro Touch Lux’un 100 TL farkına değer mi? Bakalım.
Calibro Basic incelememden sonra LibroNet bana
Calibro Touch Lux modelini deneme amaçlı göndermeyi teklif etti. Bu nazik tekliflerinden dolayı kendilerine çok teşekkür ediyorum. Ancak ben zaten Touch Lux modelinin siparişini vermiştim, dolayısıyla bu yazıda kendime ait bir cihazı inceleyeceğim.
Calibro Touch Lux’ün kutusundan çıkanlar: Cihazın kutusundan USB kablosu, hızlı başlangıç kılavuzu ve cihazın kendisi, yani Calibro Touch Lux (PocketBook 626) çıkıyor. Güncel elektronik aygıtların kutu içerikleri iyice azalmaya başladı, zaten bir e-kitap okuyucunun kuyusundan da fazlan bir aksesuar çıkmasını beklememek lazım. Calibro Basic’de olduğu gibi, Babil.com markalı bir bez çanta da pakete eklenmişti.
Calibro Touch Lux’ün özellikleri: Cihazın 1024x758 piksel, 212 ppi çözünürlükte, 6 inç boyutlarında,
dokunmatik bir Pearl E-ink ekranı var. Cihazın ekranı ayrıca frontlight-önışık denilen
aydınlatma özelliğine sahip. Kindle Paperwhite’dan sonra bu özellik e-kitap okuyucular arasında çok popüler oldu. Calibro Basic’de çözünürlük biraz daha düşüktü, aydınlatma ve dokunmatik ekran yoktu. Cihazın WiFi özelliği,
4 GB dahili hafızası, 32 GB’a kadar kartları destekleyen
MicroSD kart yuvası bulunuyor. Dahili hafızası pek çok şey için yeterli olacaktır, ancak MicroSD kart desteklemesi de artı değer oluşturuyor. Cihazın ağırlığı 208 gram, yani basic modelinden 20 gram fazlası var. O kadar olsun, değil mi?
Calibro Touch Lux, küçük kardeşi gibi pek çok dosya formatını destekliyor. Calibro’nun teknik özellik listesinden alıntı yapacağım: PDF, PDF (DRM), EPUB, EPUB (DRM), DJVU, FB2, FB2.ZIP, DOC, DOCX, RTF, PRC, TCR, TXT, CHM, HTM, HTML, MOBI, ACSM. Ne kadar çok kısaltma var değil mi? Çoğunluk için
EPUB kitap formatı, DOC ve
DOCX Microsoft Word formatı ve bildiğimiz ama
sevmediğimiz PDF formatı yeterli olacaktır, ancak fazla format desteği göz çıkarmaz. Bunlara ek olarak JPG, BMP, PNG ve TIFF resim formatlarını da destekliyor Calibro. Cihazın ekranı çocuğun doğum günü fotoğraflarına bakmak için tasarlanmadığı için, bu formatlar daha çok resim formatında bulunan özel dokümanlarınızda ve duvar kağıdı yükleme konusunda işinize yarayacaktır.
Cihazın içinde pek çok dilde
sözlük bulunuyor. Bunlardan bir tanesi de
SesliSozluk.com veritabanından sağlanan bir İngilizce-Türkçe sözlük. Sözlük desteği Basic modeline göre daha iyi. Basic’de görmediğim
ABBYY Lingvo sözlükleri Touch Lux’de bulunuyor. ABBYY pek çok dili destekliyor. Ben İspanyolca öğrenmeye çalışıyorum ve İspanyolca-İngilizce sözlük bile olması beni sevindirdi. Sözlük konusunda sevindiğim bir nokta da, sözlük için
ayrı bir uygulamanın yapılmış olması. Basic modelinin aksine, ana menüden sözlüğe ulaşıp herhangi bir kelimenin anlamına bakılabiliyor. Yani ille de yüklü bir kitapta geçen bir kelime olması gerekmiyor sözlükten baktığınız kelimenin.
Calibro Touch Lux’ün dış görünüşü: Cihazın siyah ve beyaz olmak üzere iki renk seçeneği var. Ben siyah olanı aldım. Daha önce aldığım Calibro Basic de siyahtı, ancak onda renk seçeneği yoktu. Ben her iki modeli de çok şık buldum, ancak Calibro Basic bir nebze daha şık diyebilirim. Touch Lux modelinde ön yüzde dört adet düğme bulunuyor: Ana menü, ileri, geri ve menü düğmeleri. Dokunmatik bir cihazda bu düğmelere ihtiyaç olmadığını düşünenler var ancak bence donanımsal düğmelerin olması iyi olmuş. Ben kullanıyorum şahsen, çirkin göründüklerini de düşünmüyorum. Hatta bu düğmelere “uzun basınca şunu yap” şeklinde farklı görevler de atayabiliyorsunuz. Cihazın MicroSD kart yuvası, MicroUSB girişi ve açma-kapama düğmesi de alt tarafta bulunuyor.
Calibro Touch Lux’ün ekranı ve e-ink deneyimi: Cihazın ekranı 1024x758 piksel 212 ppi çözünürlükte. Dokunmatik özelliği ve aydınlatması var. Dokunmatik ekran, Calibro’nun kullanımını çok daha basit hale getirmiş. Calibro Basic’de bunun eksikliği hissediliyordu. Aydınlatma ise, tabletlerimizin ekranlarından farklı bir yaklaşımla çalışıyor. Frontlight-ön ışık denilen bu sistemde, ekran ışık yaymıyor, ekranın çevresindeki ışık kaynakları ekran yüzeyini aydınlatıyor. Hepsini detaylı olarak anlatacağım. Önce e-ink’ten bahsedelim. Calibro’yu özel kılan, e-ink ekranı çünkü.
E-ink teknolojili e-kitap okuyucular, fotoğraflarda iPad gibi tabletlerden farksız gözükse de, çok farklı bir ekran teknolojisi içeriyorlar. E-ink ekranlar
kitap sayfası gibi gözüküyorlar. İlk kez bir e-ink ekran gördüğünüzde cihazın üzerindeki plastik etiketi çıkarmadıklarını zannedebilirsiniz. E-ink ekranlar alıştığımız sıradan ekranlar gibi
ışık yaymıyorlar, bu yüzden
gözü daha az yoruyorlar: Bir kitap okurken ne kadar yorulursa, o kadar. E-ink ekranlarda görüntünün oluşturulması için
sürekli enerji gerekmiyor. Cihaz sayfayı bir kez oluşturuyor, ondan sonra sabaha kadar aynı görüntü kalsa bile enerji tükenmiyor. Bu yüzden e-kitap okuyucuların
pil ömürleri “sayfa çevrimi” ile ölçülüyor. Yani telefonlarımızdaki gibi saatlerle değil, haftalarla.
E-ink ekranların bu özellikleri,
güneş ışığı altında da okunabilmelerini sağlıyor. Plajda dinlenirken tabletinizin ekranından hiçbir şey göremeyebilirsiniz, ancak e-kitap okuyucunuzu rahat rahat okursunuz. Hiç yansıma yok mu? Var ama, parlak bir dergi kağıdından daha fazla değil. Cihazı azıcık çevirdiniz mi, aynen dergi sayfasında olduğu gibi, yansıma da kaybolur. Aynı şartlar altında tabletinizden ise ancak kendinizi görürsünüz.
E-ink ekranların
dezavantajları yok mu? Var elbette. Bir kere, ekranlar
siyah beyaz. Renkli e-ink ekranlar da deneme aşamasında ama, henüz yaygın kullanıma geçmedi. Ayrıca, ekranlar tablet ekranları gibi hızlı çalışmıyor. Biraz yavaş güncelleniyor görüntü,
sabırlı olmanız gerekiyor. Video izlemek, hareketli oyunları oynamak mümkün değil, zaten, adı üstüne, kitap okumak için üretilmiş.
Bu arada, Calibro Basic incelemesinde de yazdığım gibi, ekrandaki yazıların kontrast oranı Kindle Touch'da daha düşük gibi geldi bana. Kontrastı bir miktar artırmak için farklı fontlar deneyebilirsiniz,
nasıl yapıldığını okumak için buraya tıklayın.
Calibro’da ekran aydınlatması: E-ink ekranların bir dezavantajı da, ekranlar ışık üretmediği için karanlıkta ya da ışığın az olduğu ortamlarda ekranın görünmemesiydi. Yeni nesil cihazlarda bu problemi
frontlight-ön ışık ile çözdüler. Hani kitap sayfasının üzerini aydınlatan plastik aksesuarlar satılır ya, ona benzer bir mantık ile çalışıyor frontlight. Ekranın arkasından ışık vermek yerine, ekranın üstünden ince bir tabakaya ışık veriyor, böylece sayfanın üzeri mavi bir ışıkla aydınlanıyor. Calibro Touch Lux modelinde bulunan bu özellik, Calibro Basic modelinde bulunmuyor.
Calibro Touch Lux’de
ekran aydınlatması göz yoruyor mu? Işığın parlaklığını ayarlayabiliyor, isterseniz tamamen kapatabiliyorsunuz. En yüksek ayarı herhalde göz yorar, çünkü çok parlak. Ben akşamları %25 ayarında kullanıyorum, gece yatakta okurken ise bunun biraz daha altı yeterli oluyor. Sürekli, gündüzleri de açık tutmak ister misiniz? Şahsen ben istemem, çünkü e-ink ekranların doğal görünüşünü seviyorum. Tabi sürekli açık olması pil ömrünü de azaltır.
Peki,
aydınlatmaya gerek var mı? Calibro Basic’in aydınlatması yok, 100 TL fark vereceğimize
okuma ışığıyla kullansak olmaz mı? Bu aslında cihazı nasıl kullanacağınıza bağlı. Basic incelememde de belirtmiştim; cihazı çoğunlukla aydınlık ortamlarda, aynen kitap okuduğunuz şartlar altında kullanacaksanız, aydınlatmaya ihtiyaç duymayabilirsiniz. Ancak ışığın az olduğu ortamlarda, akşam uyumadan önce kullanacaksanız, ışık olmazsa olmaz.
Calibro Touch Lux’de uygulamalar: Cihazın içerisinde çeşitli oyunlar ve yazılımlar yüklü geliyor: Galeri, hesap makinesi, RSS okuyucusu, saat/takvim, satranç, sudoku, web tarayıcısı ve scribble. Touch Lux’de bu uygulamaları kullanmak Calibro Basic’e göre çok
daha kolay, çünkü dokunmatik ekranınız var. Ancak bu uygulamaları bir ekstra gibi görmek, çok büyük beklenti içine girmemekte fayda var. Örneğin Scribble uygulamasının bulunması hoş ama, pratikte bir işe yaramıyor, çünkü e-ink ekran bu uygulamaya göre yavaş çalışıyor. Saat ve takvimi gösteren uygulama ise e-ink ekranda hoş gözüküyor.
Calibro Touch Lux’de kullanıcı deneyimi
Basic incelememde bahsettiğim çeşitli sıkıntıların çoğu,
Calibro Touch Lux’ün dokunmatik ekranı ve buna göre değiştirilmiş arabirimi sayesinde
çözümlenmiş. Hatta Basic’de bulunmayıp da Touch Lux’de bulunan birkaç özellik bile var. Örneğin not alma özelliği artık sadece ekran görüntüsü almıyor, seçimi size bırakıyor. İsterseniz bir metnin altını çizebilir, isterseniz yanına çizimler yaparak işaret koyabilir, isterseniz ekran görüntüsü alabilirsiniz. Altını çizdiğiniz metinler, düzenlenebilir metin olarak notlarınız arasına ekleniyor. Notlara, sözlüğe, favorilere erişim ana menüden
kolayca yapılabiliyor. Cihaz dokunmatik olduğu için Basic’dekine göre çok daha kullanışlı bir klavyesi var, insanı kendinden soğutmuyor. Okuduğunuz son iki kitap arası geçişleri kolaylaştıran özellikler, kitap kapaklarını gösteren görünüm seçeneği ve benzeri pek çok ekstra detay var.
Bununla birlikte, cihazın yazılımdaki
stabiliteyi etkileyen birkaç
sorun devam ediyor sanırım. Aldığım ilk gün, aydınlatmayı çalıştıran düğme
çalışmamaya başladı. Cihazı kapatıp açtıktan sonra
düzeldi neyse ki. Ertesi sabah cihazı çalıştırdığımda ise bütün ayarlarım
sıfırlanmıştı. Sonraki günlerde sıfırlanma problemini iki kez daha yaşadım.
Sonuç
Calibro Touch Lux, uygun fiyatlı hoş bir e-kitap okuyucu. 249 TL’lik fiyatı bence oldukça uygun, ancak daha ucuzunu isteyenler için Calibro Basic alternatifi de bulunuyor. 100 TL’lik fiyat farkına daha yüksek çözünürlüklü, aydınlatmalı, dokunmatik bir ekran; daha gelişmiş yazılım; daha çok sözlük ve daha kolay kullanımlı bir cihaz satın alıyorsunuz. Kindle, Nook, Kobo gibi farklı e-kitap okuyucular da bulunabilir, ancak genellikle fiyatları daha yüksek oluyor.
Çok okuyan ve bilgisayar-tablet-cep telefonu ekranlarından gözü yorulan biriyseniz e-ink ekranlarla tanıştığınıza çok sevinecekseniz.
Calibro Touch Lux’ün artıları
Uygun fiyat; göz yormayan, pil bitirmeyen yüksek çözünürlüklü E-ink ekran; frontlight ekran aydınlatması, WiFi özelliği; 4 GB hafıza ve MicroSD kart takabilme özelliği; tabletletlere-telefonlara göre çok uzun pil ömrü; cihazın içinden kitap satın almayı sağlayan mağaza özelliği; cihazda yüklü gelen ABBYY sözlükler; sözlüğe ana menüden ulaşılabilmesi; çok sayıda formatı dönüştürmeye ihtiyaç olmadan desteklemesi; PDF’leri görüntülemedeki başarısı; üçüncü parti uygulamaları çalıştırabilmesi; ayarları kurcalamayı sevenler için kişiselleştirme imkanı; küçük, hafif ve şık olması.
Calibro Touch Lux’ün geliştirilebilecek yönleri
Kullanma kılavuzunda geçen ama cihazda ya da LibroNet’in sitelerinde rastlamadığım Calibro’ya Gönder özelliği eklenebilir, tabi Amazon’un “Send to Kindle” özelliğine benzer özellikte olması şartıyla. Türkçe-Türkçe sözlük eklenebilir. Kontrastı artıracak özel fontlar geliştirilebilir. Bazı PDF'lerde sayfa çevirme hızı yavaş. “Sesli Sözlük” veritabanındaki kelime sayısı çoğaltılmalı.
Calibro Touch Lux’ün eksileri
Yazılımın stabilitesi artırılabilir. Cihazın arka tarafı parmak izi tutuyor. (Güncelleme: Eksi hanesine dayanıklılığı da eklemek zorundayım, çünkü cihazı ilk düşürüşümde kırıldı! Düşürmek benim hatam elbette ama, ne yüksekten düşürdüm, ne de cihaz yerde yuvarlandı. Bu kadar kolay gövdesi parçalanan bir cihaz kullanmamıştım şimdiye kadar. Cihazla birlikte bir kılıf da sipariş edin mutlaka).
Devamı?
İlerleyen günlerde Calibro Touch Lux ile Calibro Basic karşılaştırması, bu iki cihazın iPad Mini ve Retina ekranlı iPad Mini ile kaşılaştırması ve Calibro Touch Lux ipuçlarını yazmayı düşünüyorum inşallah. Bunları kaçırmamak için
Mobil Yazılar’ı Twitter’da takip ederseniz sevinirim.
İlgili linkler
Calibro Basic incelemesi
Calibro Basic ipuçları
Calibro’ya yeni fontlar yükleme
Web sayfalarını EPUB formatına çevirip Calibro’da okuma
E-kitap fikirleri
Calibro ile ilgili diğer her şey
