Nokia, E71'in başarısından sonra E63, E72 ve thumbboard tipi klavyesi olan birkaç uygun fiyatlı model ile bunu devam ettirmeye çalıştı. Bu serinin son canavarı ise Nokia E6. Yüksek çözünürlüklü dokunmatik ekran, klavye, 8GB hafıza ve 720p çekim yapabilen 8 megapiksel kamerası ile dikkat çekici bir telefon. Güncellenmiş Symbian Anna işletim sistemi de artı özelliklerinden biri.
İngilizce sitelerde incelemeler yapılmaya başlandı. All About Symbian her zaman olduğu gibi detaylı bir inceleme yapmış:
Bir Nokia kullanıcısının çekici bulacağı bir telefon olduğuna şüphe yok. Symbian işletim sistemi ile sorununuz yoksa, bence tek dezavantajı autofocus kamerasının olmaması. Nokia E serisi iş adamlarına hitap ediyorsa, doküman fotoğraflayabilmek için autofocus özelliği de olmalıydı diye düşüyorum.
Nokia E71, E63 ve E72'den sonra, E serisi yeni Nokia E6 ile Symbian Anna ve yüksek çözünürlüklü dokunmatik ekran özelliği kazandı. KDV dahil 900 TL'ye satın Nokia E6'nın, bir iş telefonu olarak tek problemi autofocus kamerasının olmaması. Doğrusu biraz da pahalı ama, fiyat birkaç aya normal düzeylere inecektir diye umut ediyorum.
Nokia E6'nın özellikleri şöyle:
Cihaz tipi: Dokunmatik thumbboard klavyeli akıllı telefon. İşletim sistemi: Symbian Anna; program ve oyun yüklenebilir. İşlemci: 680 MHz ARM11. Ekran: 2,46 inç 640x480 piksel kapasitif dokunmatik ekran, TFT, 16 milyon renk desteği, Gorilla Glass. Kamera: 8 MP EDOF, Çift Ledli flaş, 720p 25fps video çekimi. Hafıza: 8 GB depolama alanı, 256 MB RAM, 1 GB ROM. Genişleme yuvası:MicroSD kart yuvası (32GB kartları destekliyor). Pil: 1500 mAh Lithium Ion, BP-4L, kullanıcı tarafından değiştirilebilir. 681 saat bekleme, 7 (3G) ila 14 (2G) saat konuşma. Bağlantı özellikleri: WiFi, Bluetooth 3.0 A2DP, A-GPS, GSM 850/900/1800/1900, HSDPA 850/900/1700/1900/2100, GPRS, EDGE, 3G. Ses: Standart 3,5 mm kulaklık girişi. RDS destekli radyo. Ağırlık: 133 gr. Ofis özellikleri: Word, Excel, PowerPoint dosyalarını görüntüleyip değiştirebilme. Adobe PDF dosyalarını görüntüleyebilme. Adres defterine sınırsız sayıda kişi ekleyebilme. İnternet sayfalarında gezinebilme, e-posta alıp gönderebilme, ve daha fazlası. Multimedya özellikleri: Çeşitli müzik ve video formatlarını oynatabilme. 8 MP fotoğraf ve 720p HD video çekebilme. Oyun yükleyebilme. Flash Lite 4.0 ve Java MIDP 2.1 desteği. Yüklenecek yazılımlarla daha fazla özellik eklenebilir.
Şimdiye kadar ciddi bir Nokia E7 incelemesi yapan tek site All About Symbian sitesi galiba. Aşağıdaki başlıklara tıklayarak Nokia E7 incelemesine ulaşabilirisiniz.
Nokia E7, klavyesiz yapamayanların uzun süredir beklediği bir telefon. İlk bakışta N8'in klavyeli versiyonu gibi gözüküyor ama klavyeden başka farkları da var. Birkaç kere çıkış tarihi ertlenmişti E7'nin. Artık bekleyiş sona erdi.
Doğrusu Nokia E7'nin sadece dış görünüşü bile insanda satın alma isteği oluşturuyor. Can sıkan tek problemi ise kamerasının otofokus özelliğinin olmaması. Hadi MicroSD kart yuvasının bulunmamasını, pilinin değiştirilemiyor olmasını kabul ederim ama, kendini iş makinesi olarak konumlandıran bir cihaz ile dokümanların fotoğraflarını çekemeyecek olmak gerçekten rahatsız edici.
Nokia fanatikleri "Yer yok, nasıl yapsın, yazık Nokia'ya" diyorlar ama ben bu bahaneleri kabul etmiyorum. Çünkü istediği zaman istediği şeyi istediği gibi sığdırıyor. Muhtemelen ürünler arasında farklılaşma sağlama stratejisi bu. Yani N8'in satışlarına zarar vermesini istemiyorlar. Bir de yakında tam donanımlı başka bir cihaz duyurabilirler, onunla da farklılaşmasını sağlamak istiyor olabilirler. Ancak bu yol hoş bir yol değil. Palm da böyle yapardı, hiçbir mantıklı gerekçesi olmadığı halde bazı özellikleri eklemezdi bazı modellerine.
All About Symbian sitesinde Nokia E7 incelemesi yapmaya başlamışlar bile. Birinci bölümde okuyuculardan birinin bıraktığı enteresan bir yorum var:
"32 GB'lık değiştirilebilir hafıza mı istiyorsunuz? %30 daha fazla ekran çözünürlüğü mü istiyorsunuz? Dokümanları kolayca tarayabilen bir kamera mı istiyorsunuz? Daha büyük bir pil? Değiştirilebilir bir pil? Sayıların ayrı tuşlarda bulunduğu tam bir klavye? Filmleri tam genişliklerinde izlemek? Buna E90 deniyor!"
E90, Nokia'nın Communicator serisindeki son telefondu. 2007 yılında piyasaya çıktı. N97 ve E7 bir anlamda bu serinin devamı. Ancak E90'ın bazı özellikleri E7'den daha iyi. Elbette, E90'nın daha büyük, daha ağır ve dokunmatik ekrandan yoksun olduğunu belirtmek lazım.
Nokia N8'lerde "ufak tefek" sorunlar olduğunu duymuşsunuzdur. Galiba E7 için alım kararı vermeden önce de biraz beklemek gerekiyor. Bakarsınız bu arada Nokia özellikleri kırpılmamış, gerçek bir "mobil bilgisayar" ile çıkagelir.
Nokia E63 incelemesi ve E63 ile ilgili nefret edilesi şeyler yazımdan sonra, Nokia E63'ün iyi yönlerini de anlatan bir yazı yazmak şart oldu. Aslında gerçekten olumsuz yanları olsa da, farklı açılardan bakınca güzel yönlerini de görmek mümkün.
Klavyesi: Dokunmatik ekranlarda yazmaya çalışıp durmaktan hoşlanmayanlar için birebir. Ben metin tahmini özelliğini kapalı tutuyorum. Türkçe karakterleri yazmak ekstra çaba gerektiriyor ama, o sorun iPhone'da bile var.
Sağlamlığı: Kaç defa düşürdüm, anahtarlıkla aynı cepte taşıdım, maşallah, çizik bile yok.
Ekranı: Ekranı benim alışık olduğum boyutlara göre küçük, çözünürlüğü de düşük, ama bir güzel özelliği var, güneş ışığı altında görülebiliyor.
Adres defterinde, notlarda, alarmlarda sınır olmaması da benim için önemli bir özellik.
Gelen SMS kapasitesinin yüksek olması: Aslında kağıt üzerinde "sınırsız" diyorlar ama, gelen kutusu 999'a ulaştığında eski mesajları silmeye başlıyor. Giden kutusunda böyle bir sınır yok.
Bildirim ışığı: Mesaj geldiğinde ya da birisi aradığında siz telefona bakana kadar bildirim ışığı yanıp sönüyor. Böylece telefona şöyle bir göz ucuyla bakarak kaçırdığınız bir şey olup olmadığını anlayabiliyorsunuz.
Birden fazla programı aynı anda çalıştırabilmesi. Bir program işleme (örneğin bir dosyayı yükelemeye) devam ederken diğerine, sonra diğerine geçebiliyorsunuz.
Kopyala-yapıştır: Bu devirde bu özellikten yoksun işletim sistemi kendinden utansın zaten.
Bilektik takılabilmesi: Herhangi bir kılıf kullanmadan E63'ün köşesindeki yere bilekliğinizi bağlayabilirsiniz. Telefonu güvenle kullanmak için önemli gördüğüm, aradığım bir özellik.
Tek tuşla fener görevi görmesi. Karanlıkta kaldığınızda klavyenin en büyük tuşu olan boşluk (space) tuşuna basarak kamera ışığını yakabilirsiniz. Gerçekten kullanışlı olabiliyor.
Flash desteği: Web tarayıcısında Flash desteği pek bir işime yaramadı, zira ekran küçük, işlemci yavaş ve benim mobil internet paketim de sınırlı. Yani web tarayıcısında Flash içeriklerini yüklemek işime gelmiyor. Ama E63 Flash dosyalarını kendi başlarına da çalıştırabiliyor. Eğer ilgilenirseniz (arayıp bulursanız) E63'de oynayabileceğiniz oyunlar ve ufak tefek faydalı programcıkları yükleyebilirsiniz.
Podcast desteği: Podcast yayınlayan sitelere üye olup yolda dinleyebilirsiniz.
Takvimi: Mükemmel olmasa da kullanışlı olduğunu söyleyebilirim. Düzenli olarak kullanıyorum.
Stabil olması: Ara ara saçmalasa da, genel olarak stabil çalışan bir telefon. Hele Windows Mobile dünyasından geliyorsanız, telefonun resetlenmeden (kapatıp açılmadan) kaç gün dayanabildiği sizi şaşırtabilir.
Pil ömrü: Daha önce "beklediğim gibi çıkmadığını" söylemiştim, ama yine de bu listeye girmesi gerektiğini düşünüyorum. Ben E63'ümü her gün şarj ediyorum. Sürekli internete bağlı olduğumu, telefonu yoğun olarak kullandığımı hesaba katınca, internet bağlantısı olmayan biri için pil ömrü çok daha uzun olacağını söylemek yanlış olmaz.
Ofis dosyalarını görüntüleyebilme ve değiştirebilme. Değiştirebilme özelliği her zaman gerekmese de, gerektiğinde yapabilmek güzel oluyor.
Ana ekrandan adres defterini arama özelliği. Alışkanlık yapmış, başka bir telefona geçtiğimde bu özelliği arıyorum!
E-posta gönderip alma özelliği mükemmel olmasa da iş görüyor, düzenli olarak kullanıyorum.
İnternet radyoları dinlemek için bir programın yüklü gelmesi güzel.
Dosyalar ve programlar içinde arama özelliği kimi zaman yavaş çalışsa da işe yaradığı oluyor. Ben özellikle notlarım arasında arama yapmak için kullanıyorum.
Sizin E63'de sevdiğiniz yönler neler? Yorum bırakmaktan çekinmeyin.
Bir süre önce Mobil Yazılar'da E63 incelemesi yayınlamıştım. Aradan geçen zamanda E63 ucuzladı, telefon almak isteyenlerin dikkatini çekmeye başladı. Dışarıdan güzel gözüken bu telefonun "nefretlik" yönlerini tekrar hatırlatmakta fayda görüyorum.
Kamera
E63'ün kamerası tam bir felaket. Görüntü kalitesinin kötülüğü bir yana, bu kadar mı kullanışsız olur bir kamera yazılımı? Bir kere, profilimi "tam sessiz"e almazsam ila ki deklanşör sesi çıkartıyor. Titreşim profilindeyken bile neden çıkar ki bu ses? Zaten kötü olan kamerasıyla sessiz ortamlarda bir şeyler çekmek istediğim birkaç sefer beni utandırdı doğrusu. Sonra, her seferinde adına "flaş" dedikleri iğrenç ışığı yanıyor ve fotoğrafları daha da berbat ediyor. Flaş ayarını kaydetmediği için her seferinde tekrar kapatmam gerekiyor. Fotoğrafları gecikmeli çektiği için telefonu sabit bir şekilde tutmayı gerektiriyor. Gerçekten insanı çileden çıkaran bir kamera yazılımına sahip.
Ses kalitesi
Herhalde Nokia'da birileri bu telefonu kötü yapmak için maaş almış. Telefonda FM radyo ve internet radyoları dinlenebiliyor, ama ses kalitesi keyif kaçıracak kadar kötü. Tabi ben ses kalitesi konusunda takıntı belirtileri gösteren biri olarak söylüyorum bunu. Kasetçalardan iyidir herhalde! Bir de aramalarda karşı tarafın sesinin az gelmesi sinir bozucu olabiliyor, gürültülü ortamlarda çalışan biriyseniz telefona para vermeden önce bunu dikkate almanızda fayda var.
SMS'lerde Türkçe karakter problemi
Yukarıda bahsettiğim, ürünleri berbatlaştırmaktan sorumlu Nokia çalışanı, E63'ün güzelim klavyesine nasıl yazık ederim sorusuna cevap bulmuş: SMS programında Türkçe karakterlerle ilgili bir yazılım problemi. Türkçe karakterlerin bazıları SMS programının kullanılamaz derecede yavaşlamasına sebep oluyor.
Sıkıcılık
Bu da nefret etmek içim sebep mi demeyin, E63 çok ama çok sıkıcı bir telefon. Hele de "dumbphone" diye dalga geçilen Sony-Ericsson'lar tarafından şımartıldıysanız. SE'nin SMS programı gülücükler, resimler, animasyonlar göndermeme izin veriyor. Teknik olarak "smart" olmayan SE telefonların içindeki fotoğraf düzenleme yazılımlarının yeteneklerinden E63'de eser yok. Kronometre bile yok, inanamadım doğrusu.
Yavaşlık
Teoride, gelen SMS kutusu binlerce mesaj saklayabiliyor, ama pratikte böyle olmuyor. Mesaj sayınız 1000'i geçtikten sonra hafıza hatalarına, yavaşlamalara hazır olmanız gerekiyor. Ayrıca "bütün telefonda arama yapabilirsin" vaadi de ancak "sözde özellik" sınıfına dahil edebilebilir, zira arama özelliği de bazen gereksiz yere yavaşlıyor, kimi zaman çalışıp çalışmadığı belli olmuyor, boşuna bekletiyor. Çektiğiniz fotoğrafların "sözde galerisi", ise resimleri kaydırma hızınızdan yavaş yüklediği için aradığınıza ulaşmak zaman alabiliyor.
Küçük ama rahatsız edici problemler
Burada bitmiyor, cihazın ufak tefek pek çok problemi var. Menüdeki ikonları kendime göre sıralıyorum mesela, ara ara eski haline getiriyor. "Sözde PDF okuyucusu" sadece metni gösterme özelliğinden yoksun olduğu için aylarca hiç açılmadan kendi halinde duruyor. Internete yapılacak her bağlantıda erişim noktası soruyor. Arka planda ses kaydı yapabilmek için ücretli bir yazılım satın almanız gerekiyor. Şu an aklıma gelmeyen ufak tefek birkaç şey daha var elbette.
Ya iyi yönler? Hiç mi yok?
Tabi iyi yönleri de var, yazıyı sonlandırmadan onlardan da kısaca bahsedeyim. Bir kere, klavyesi fena değil, hatta bu yazının yarısını yolda E63 ile yazdım. İkincisi, pil ömrü. Evet daha önce beklediğim gibi çıkmadığından bahsetmiştim, ama yine de pil ömrü telefona bakıcılık yapıyormuşum gibi hissettirmiyor. Telefon defterine kayıt edilebilecek kişi sayısında sınır olmaması benim için bu telefonu Sony-Ericssonn'lardan gerçekten ayıran bir özellik. Takvimi fena değil, yoğun olarak kullanıyorum. Ovi servisleriyle senkronizasyon da işe yarayabilecek bir özellik. Internette dolaşmak süper bir deneyim olmasa da, mobil versiyonu olan siteler için yeterli oluyor (İki-üç yıl sonra mobil sitelerin de gelişmesi ile hiçbir siteye giremez olabilirsiniz, demedi demeyin). E-posta almak ve göndermek her gün kullandığım özelliklerinden. Tabi fazla gelişmiş değil ama iş görüyor. Ses kalitesi bayılmanıza neden olmuyorsa ister WiFi ister 3G üzeriden internet radyoları dinleyebilirsiniz. Yazılım yüklenebiliyor. Çok fazla yazılım olmasa da, kayda değer birkaç tanesinden bahsedilebilir. Nimbuzz, Fring, Upcode, Opera Mini kullandığım programlar arasında. Tabi bu programların java sürümlerini akılsız olduğu iddia edilen telefonlara da yükleyebiliyorsunuz, orası ayrı! Bir de içinde QuickOffice yüklü gelmesi iyi bir özellik, ara sıra sıfırdan dokümanları telefonda oluşturduğum oluyor. Kopyala-yapıştır ve multi-tasking de var diyeceğim ama, bunları artık iPhone bile yapıyor.
Sıkıcı ama uzun pil ömürlü, klavyeli, "düz yazı internet" çağında ve akıllı telefon olma belirtileri gösteren bir telefon arzu edenler için fiyatı fena değil. Ben her gün kullanıyorum!
Güncelleme: Bazı sorular varmış, cevap verelim.
Soru: Bu kadar kötüyse sen niye aldın?
Almadan önce bu kadar kötü olduğunu nereden bilebilirdim? :) Aldığımda en iyi seçenek buydu, zaten imkanım olsa E63'ü değil üst modeli olan E71'i alırdım.
Soru: Nokia'dan ne istiyorsun Allah aşkına?
Ne Nokia ile ne de başkası ile derdim yok, ama zor beğenen biriyim. Mobil teknoloji ile uzun süredir ilgileniyor olmam da görüşlerimi etkiliyor. Başka siteler gibi çiçekli böcekli mutluluk tabloları çizmeyi beceremiyorum. Olumsuzlukları yazalım ki almadan önce nelerle karşılaşacağınızı bilin.
Soru: Kamerasının, sesinin kötülüğü beni ilgilendirmiyor, bana ne?
Elbette ilgilendirmiyorsa ne âlâ. İlgilendiğiniz özellikleri ile ilgili değerlendirmeleri okuyabilirsiniz. Ben mobil cihazların özelliklerini sonuna kadar kullanan biriyim. Kamerasını da her gün kullanıyorum. Sinir olarak.
Soru: Hiç mi iyi bir özelliği yok?
Olmaz olur mu? Bana göre iyi olan yönlerini yazdım. Hatta ayrı bir yazı olarak da yazmayı düşünüyorum.
Soru: Piyasadaki benzer fiyatlı telefonlara göre iyi değil mi?
Ben aldığımda fiyatı 550 liradan fazlaydı. Şimdi 300 lira altına alabiliyorsanız ve Nokia'nın uygun fiyatlı, dokunmatik ekranlı diğer telefonları ilginizi çekmiyorsa, neden olmasın. Symbian kötü bir işletim sistemi değil. Bilmeyen için biraz karışık ama, alıştıktan sonra sorun yaşamazsınız. Bence benzer fiyatlı dokunmatik Samsung'lardan çok daha iyi. Şahsen E7'nin çıkmasını ya da C6-00'ın fiyatının düşmesini bekliyorum (Maemo-MeeGo'dan ümidimi kestim). Kimi büyük ekran ister, kimi klavye ister. Kimi E63'ün ekranını büyük bulur, kimisi de küçücük! Şahsen ben Nokia n800 gibi cihazlara alıştığım için çok küçük geliyor bana E63'ün ekranı. İhtiyacınız ne yönde ise ona göre değerlendirin incelemeleri.
Soru: Söz konusu iPhone olsa böyle yapmazdın değil mi?
Apple'ın başarılı gördüğüm yönlerini yazıyorum, ama bolca eleştiriyorum da. Apple'cı değilim, Apple marka hiçbir ürün kullanmıyorum. Yine de diğer üreticilerin Apple ve iPhone'dan öğrenmesi gereken çok şey olduğunu düşünüyorum. Mesela Retina Display dediklerinin iPhone'da çok daha önceden olması gerektiğini savundum hep. Çünkü ben zaten VGA ve WVGA ekranlı, yani yüksek çözünürlüklü ekranları olan cihazlar kullanıyordum eskiden beri. Ama ancak Apple yapınca jeton düşüyor bazı şirketlerde.
Soru: Şimdi başka problemler de bulmuşsundur sen?
Tabi, Nokia boş durmuyor, Ovi Sync özelliğini bozmuşlar sağolsunlar. Tamam tamam, daha fazla kötülemeyeceğim :D O kadar da kötü olsa bir yolunu bulup değiştirmiştim değil mi? Kötü yönlerini bilerek alın yeter. Bu fiyata her telefonun kötü bir yönü olacaktır.
Bonus: Size bu telefonun çok iyi bir özelliğini söyleyeyim: O kadar düşürdüm, anahtarlıkla falan aynı cebe koydum, maşallah tek bir çizik bile yok. Sapasağlam bir telefon E63. Ayrıca iPhone kadar yüksek fiyatlı olmadığı için sırtınızda plazma TV ile geziyormuş gibi sağdan soldan geçen şüpheli tiplerden çekinmenize de gerek olmuyor.
Yorum yazmak isterseniz, lütfen çekinmeyin, aklınıza takılanları sorun. Başka sitelerde "böyle demiş" diyeceğinize doğrudan bana sorabilirsiniz! :)
Nokia E63, çok tutulan E71 modelinin ekonomik versiyonu. E63 ile E71 arasında pek çok ortak nokta olduğu için bazı yerlerde "E63 ve E71" diye bahsettim. Ayrıca bu sefer bir değişiklik yaptım, incelemeyi bölümlere ayırdım. Bu inceleme biraz dinamik olacak, zamanla yeni bilgiler, fotoğraflar videolar ekleyebilirim.
