Calibro Touch Lux v5.13 güncellemesi

Calibro kullanıcılarının merakla bekledikleri güncelleme gelmiş. Doğrusu ben cihazımı şimdilik güncellemeyi düşünmüyorum, ama pek çok iyileştirme olduğundan bahsediyor LibroNet.

"Calibro Touch Lux modeli yepyeni bir güncelleme paketi ile daha hızlı, daha pratik ve üstelik yepyeni özelliklere sahip. Kitap kiralamadan önizlemeye, performanstan ekran geçiş hızına birçok şey değişti."

Dikkatimi çeken yenilikler de şöyle:

* E-kitapların %10'unu ücretsiz olarak okumayı sağlayan önizleme özelliği eklendi.
* E-kitap kiralama özelliği eklendi (kiralama süresi: 15 gün).
* Arama özelliği iyileştirildi ve artık büyük/küçük harf ayrımı yapmıyor.
* Türkçe kitaplar için heceleme özelliği eklendi. Okuma ayarlarından etkinleştirilebilir.
* Bir kitap için elle yapılan font büyüklüğü ayarı artık diğer kitapları etkilemiyor.
* İçindekiler bölümünün görünümü iyileştirildi.
* EPUB, PDF ve FB2 formatları için sayfa geçişleri hızlandırıldı.
* Fazla sayıda resim içeren PDF dosyaları için açma ve sayfa çevirme hızı iyileştirildi.

D&R Kobo modellerini Türkiye'ye getireceğini açıkladığından beri Babil.com ve Calibro'da bir hareketlenme var. Önce sosyal medya hesaplarından Calibro ile ilgili görseller paylaşmaya başladılar, şimdi de uzun süredir beklenen, ümitlerin kesildiği güncelleme geldi. Mobil Yazılar'dan hep söylediğim gibi, rekabet iyidir.

Şimdi LibroNet'e (ya da ona rakip olacak herhangi bir firmaya) bir çağrıda bulunalım. E-kitap okuyucu cihazların fiyatları uçmuş gitmiş. 150 TL'ye Calibro Basic, 250 TL'ye Calibro Touch Lux alınabildiği günlerde ikişer tane alsaymışım keşke diyorum bazen :) Diyeceğim o ki, şu aletlerin fiyatını yükseltmeyin bu kadar. Ya da yeni bir "Giriş Seviyesi" model çıkartın, fiyatı da 199 lirayı geçmesin. "459 liradan başlayan fiyatlarla" yazmışsınız siteye, bu nedir yahu? Bir de, getireceğiniz ucuz modeli Calibro Basic gibi güncellemesiz, özelliksiz bırakıp satın alanları üzmeyin.

Calibro yazılım güncellemesi ile ilgili detaylar için: http://www.babil.com/Main/Home/PageContent/Calibro-Touch-Lux-5-13-guncellemesi 

Calibro ile ilgili diğer yazılarım, incelemeler ve ipuçları için: http://mobilyazilar.blogspot.com.tr/search/label/Calibro

Kobo modelleri Türkiye'de

Gün geçmiyor ki bir kitap mağazası daha e-kitap işine el atmasın. Sıradaki oyuncumuz D&R. Bu sefer bilindik bir marka var karşımızda: Kobo.

D&R, Kobo'nun üç modeli ile çıkıyor karşımıza: "Giriş modeli" Kobo Touch 2.0, "Çoğunluğa hitap eden" Kobo Glo HD ve "Param çok diyenlere" Kobo Aura H2o. Kobo Touch 2.0'da ekran aydınlatması bulunmuyor, fiyatı 330 TL. Kobo Glo HD, ekran aydınlatmalı ve 430 TL. Büyük ekranlı, MicroSD kart girişli ve su geçirmez özellikli Kobo Aura H2o ise 650 TL.



Doğrusu Kindle ve Calibro sahibi olan biri olarak ilgimi büyük ekranlı model çekiyor, ancak onun 650 liralık fiyatını da yüksek buluyorum. İlk kez bir e-kitap okuyucu alacak olsaydım, Kobo Glo HD modeline yönelirdim.

Bu yazı yazıldığı sırada Babil.com'un Calibro Basic modeli temin edilemiyordu. Calibro Touch Lux 460 TL, Calibro Sense ise 500 TL fiyat etiketine sahipti. Calibro'nun lansman fiyatlarını da hatırlayalım: Basic modeli 150, Touch Lux modeli 250 TL idi. D&R'ın lansmanda Kobo markası ile bu fiyatlara ulaşması mümkün değil ama, dolar da Calibro lansmanında olduğu seviyede değil zaten.

İnşallah D&R bu işin altından kalkabilir. Belki Babil ile rekabetleri fiyatları da aşağı çeker? En azından Calibro Touch Lux modelinin fiyatı düşmeli diye düşünüyorum. 

İlgili linkler:
http://www.dr.com.tr/kobo
Kobo Aura H2o incelemesi
Kobo Glo HD incelemesi 
Kobo Touch 2.0 incelemesi

Calibro Sense

Calibro Sense, Babil.com ve LibroNet'in Calibro Basic ve Calibro Touch Lux'den sonra Türkiye'de satışa sunduğu üçüncü e-kitap okuyucu cihazı. Calibro Sense, daha önceki Calibro modellerinde olduğu gibi, PocketBook modellerinden birinin (PocketBook Sense) yeniden markalanmış hali.



Calibro Sense, Calibro Touch Lux'ün biraz farklı bir versiyonu aslında. Teknik özellikler hemen hemen aynı. Firmware daha güncel, yani arabirim biraz daha farklı. "Daha güzel, daha iyi" demek istemiyorum, çünkü eski arabirimi tercih edenler de var. Buna ek olarak, arka aydınlatmayı otomatik ayarlayan bir ışık sensörü bulunuyor. Ayrıca cihazın ağırlığı yaklaşık 50 gram kadar azalmış.

Calibro Touch Lux piyasaya çıktığında, alt tarafında bulunan düğmelerin gereksiz olduğunu ve çirkin gözüktüğünü söyleyenler olmuştu. Şahsen bu görüşe katılmıyorum, çünkü bu butonlara pek çok kısayol atanabiliyor ve böylece cihazın kullanımını kolaylaşıyor. Yine de, e-kitap okuyucusunun ön tarafında fiziksel düğmeler istemeyenler, Calibro Sense'in görünüşünü beğenecektir herhalde. Düğmeleri sevenler için, cihazın arka tarafında bir sürpriz bulunuyor. Babil.com'da paylaşılan resimlerden ilk bakışta anlaşılmasa da, cihazın arka tarafında elinizin geleceği hizarada iki adet sayfa çevirme düğmesi yer alıyor.



Babil.com'da cihazın sayfasında "Daha parlak ve daha hızlı tepki veren HD ekranı..." diye bir ifade var. Diğer Calibro modellerini satın alıp siz Mobil Yazılar okurları için incelemiştim. Calibro Sense'i satın alıp inceleme fırsatım olmadığı için, bu ifadenin ne kadar doğru olduğu konusunda bir yorum yapamayacağım. Ancak teknik detaylara bakıldığında iki cihazda da aynı "6” E Ink® Pearl HD 1024 x 758 pixels, 212 dpi, okuma ışığı" ifadesi görülebiliyor. Bununla birlikte, aynı özelliklere sahip oldukları yazsa da kalite farkları olduğunu daha önce pek çok üründe gördük. Nitekim PocketBook Sense'i inceleyen sitelerden birinde, cihazın üretilmiş olan en iyi PocketBook modeli olabileceğini belirtmişler ve sayfa çevirme hızlarının "şimşek hızında" (onların ifadesi), ekran kontrastının yüksek, PDF okuma deneyiminin iyi olduğunu belirtmişler.



Calibro Sense'in sayfasında, cihazın 476 TL'lik fiyat etiketinin üzeri çizilmiş; 428 TL'lik bir fiyat biçilmiş. Calibro Touch Lux'ün fiyatı ise, 359 TL olarak görünüyor. Dolardaki değişim, lansman fiyatlarının bitişi vesaire derken, Calibro modellerinin fiyatları oldukça arttı. Yine de yeni e-kitap okuyucu modellerinin Türkiye'ye gelmesi güzel bir şey. Bir de PocketBook InkPad gibi ekranı daha büyük bir model gelse keşke.

İlgili linkler
Calibro Sense
PocketBook Sense
PocketBook Sense İncelemesi (GoodEReader)

PocketBook Sense video incelemeleri:






Bu arada, Calibro modelleri ile ilgili incelemeleri ve ipuçlarını şurada paylaşıyorum: http://mobilyazilar.blogspot.com.tr/search/label/Calibro Calibro üzerine pek çok yazı yazdım, övünmek gibi olacak ama (ki bunu Mobil Yazılar'da ilk defa yapıyorum) Calibro (ve PocketBook) üzerine yazılmış en detaylı Türkçe bilgiler Mobil Yazılar'da olabilir. Kısacası, Calibro satın almayı düşünüyorsanız, şu üstteki linke tıklayıp bir bakın derim :)

Calibro'da ekran görüntüsü almak

Calibro Basic ve Calibro Touch Lux e-kitap okuyucularda ekran görüntüsü (screenshot) nasıl alınır? Okuduğunuz bir kitapta, hoşunuza giden bir cümle olduğunda altını çizer, sayfayı işaretlersiniz. Kimileri de cep telefonu ile o cümlenin fotoğrafını çeker. Calibro gibi e-kitap okuyucularda da bunları yapmanın çeşitli yolları var.

Calibro'da bir metnin altını çizerek işaretleyenilibilir, bir metne not ekleyebilir, sayfa üzerinde kendi çizimlerinizi yapabilir (bir metnin yanına yıldız ya da ok işareti koymak gibi), sayfayı işaretleyebilir, sayfanın bir bölümünü resim olarak kaydedebilirsiniz. Bunları şu yazımda anlatmıştım: Calibro'da notlar ve alıntılar nerede? Notları bilgisayara aktarmak ve yedeklemek.



Bunlara ek olarak, tüm sayfanın ekran görüntüsünü de alabilirsiniz. Tek yapmanız gereken "Ana sayfa" düğmesine basılı tutunca çıkan penceren ikinci ikona tıklamak! Daha sonra Calibro'nuzu Micro USB kablosu ile bilgisayarınıza bağladığınızda bu ekran görüntülerine ulaşabilirsiniz.

İlgili linkler:
Calibro'da notlar ve alıntılar nerede? Notları bilgisayara aktarmak ve yedeklemek.
Kindle sahipleri için de benzer bir ipucunu yazmıştım: Kindle'da ekran görüntüsü almak

Calibro ile ilgili yazılarım:
Calibro Basic incelemesi
Calibro Basic ipuçları
Calibro Touch Lux incelemesi
E-kitaplarla ilgili yazdığım her şey

E-kitap okuyuculardan beklentiler ve gerçekler

E-kitap okuyucuları ülkemizde yaygınlaştırma çabaları artıyor. Ancak akıllı telefon, "çanta telefonu" ya da tablet kullanan bir kitleye bu cihazı satmaya çalışırken, bu kitlenin bazı alışkanlıkları ve beklentileri olması işi zorlaştırıyor. Kindle, Calibro gibi e-kitap okuyucular, adı üstünde, kitap okumak için tasarlanmışlar. Ancak görünüşleri tüketiciyi aldatıyor. iPad gibi çalışması bekleniyor. Daha önceden "Kindle ile ilgili bilmeniz gereken 20 şey" başlıklı bir yazı yazmıştım. Bu yazıda da e-kitap okuyuculardan beklentileri "doğru ayarlamak" için birkaç ipucu vereceğim.



E-kitap okuyucuları özel yapan, e-ink ekranları; ve bu ekranlar Angry Birds oynamak için değil, kitap okumak için tasarlanmışlar. E-ink ekranlar ışık saçmadıkları için gözü daha az yoruyor, güneş ışığı altında bile okunabiliyor ve pili hemen tüketmiyorlar. E-kitap okuyucu diye bir şeyin var olmasının sebebi bu ekranlar. Ancak tablet sahibi olup da bir e-kitap okuyucu satın alanlar, beklentilerini tablet düzeyinde tutarlarsa, hayal kırıklığına uğrarlar. E-ink ekranlar yavaş çalışırlar. E-ink ekranlar siyah-beyazdırlar. E-ink ekranların rakipleri tablet ekranları değil, kitap sayfalarıdır.

E-ink ekranlar karanlıkta okunamazlar. Ancak son zamanlarda frontlight-ön ışık adı verilen aydınlatma tekniği ile karanlıkta da okunabilen e-kitap okuyucular üretilmiştir. Bununla birlikte, aydınlatması olmayan e-kitap okuyucular "çöp" değildir; bugüne kadar kitapları karanlıkta mı okuduk Allah aşkına?

E-ink ekranlar farklı bir teknoloji ile çalıştığı için, farklı davranış gösterebilirler. Örneğin sayfa değiştirdiğinizde tüm sayfa kararıp tekrar gelebilir (yanıp sönebilir). Bu, sayfadaki tüm yazıların size pürüzsüz olarak gösterilmesini sağlar. Yanıp sönmediği zaman önceki sayfadaki karakterlerin kalıntıları silik bir şekilde görünebilir, buna "ghosting" denilir. Kalıntı olsa da, bu sayede sayfa değiştirme hızınız artar. Eğer her seferinde mükemmel görüntü istiyorsanız cihazınızın ayarlarından her sayfada tam güncelleme yapılmasını ayarlabilirsiniz. Yok, sizin için hız önemliyse, tam güncellemenin 10 sayfada bir yapılmasını da ayarlayabilirsiniz. Ancak, dedik ya, beklentiyi tablet düzeyinde değil, kitap düzeyinde tutmak lazım diye. Okuduğunuz hiç bir kitapta, sayfanın öbür tarafındaki karakterler hafiften gözükmüyor muydu? Bu ghosting denilen şey ondan farksız işte.



E-kitap okuyucuların temel işlevi okumaktır. Tabletiniz ile karıştırıp internette dolaşmaya, müzik dinlemeye, fotoğraf albümünüze bakmaya kalkışırsanız cihazı beğenmezsiniz elbette.

Bir de, e-kitap okuyucu incelemelerinde "Göz yormuyor" diye bir ifade geçiyor, bunun hatalı olduğunu belirtmek zorundayım. Göz yormuyor diye bir şey yok, çünkü bir kitap ne kadar göz yoruyorsa, e-kitap okuyucular da o kadar yoruyor.

Onu bekleme, bunu bekleme. E-kitap okuyuculardan ekranlardan ne beklemek gerekir peki?

E-kitap okuyuculardan mümkün olan en iyi okuma deneyimini sağlamasını beklemek gerekir. Bunun da birkaç ayağı var. İçerik temini, içerik aktarımı, görüntüleme, notlar alma gibi.

E-kitap okuyucuların en büyük problemi e-kitapların bulunmasının halen zor olması. Özellikle Türkçe kitap bulmak sıkıntılı. Bulduğunuz kitaplar ise basılı versiyonlarına çok yakın fiyatlara satıldığı için alasınız gelmiyor. Bir de, e-kitap okuyuculardan, bulabildiğiniz kitapları satın alma deneyimini kolaylaştırmaları beklenebilir. Yani online kitap mağazasının kolay kullanımlı olması ve tek tıklama ile kablosuz olarak kitabın cihaza aktarılması. Doğrusu bu biraz da cihaz ile servisin entegrasyonunun iyi olmasına bağlı.

E-kitap okuyucu diyoruz ama, bu cihazlara e-okuyucu demek daha doğru olurdu. Çünkü sadece kitap değil, herhangi bir metni okuyabilirsiniz. Kindle gibi e-kitap okuyucular, "Send to Kindle" özelliği sayesinde internette gördüğünüz herhangi bir yazıyı cihaza kablosuz olarak aktarmanıza olanak sağlıyor örneğin. Ya da web sayfalarını EPUB formatına çevirip Calibro gibi okuyuculara aktarmak mümkün. Yani, e-kitap okuyucunuzdan her türlü okuma eyleminde size kolaylık sağlamasını beklemelisiniz. Kitap, web sayfası, PDF dosyası, Word dokümanı; hatta RSS kaynakları, günlük gazete haberleri, e-posta mesajları; ve bunların cihaza aktarımı. Kimi cihazlar bu konularda daha esnek iken, kimisi daha sınırlı olabiliyor.



E-kitap okuyuculardan beklenilmesi gereken bir diğer şey, yüksek çözünürlüklü, yüksek kontrastlı ve mümkün olduğunca hızlı çalışan ekranlar. E-ink teknolojisi yavaş da olsa gelişiyor. Şu anda kitap sayfasına en yakın deneyimi de bu ekranlar sunuyor. Ancak alınması gereken mesafe yok mu? Olmaz mı? En büyük problem kontrastta, zira bazı cihazlarda karakterler tam siyah gözükmezken, zemin de tam beyaz değil. Çoğunlukla yeşil/gri tonlarında oluyor e-ink ekranların "beyaz alanları".

Normal kitapların sunduğu, alışık olduğunuz için farkında olmadığımız bazı deneyimler vardır. Sayfayı işaretleme, altını çizme, notlar ekleme, sayfalar arasında hızla geçebilme, çeşit çeşit kitap ayraçları kullanabilme gibi. E-kitap okuyuculardan bir beklenti de, bunları iyi yapabilmesi, hatta kitaplardan daha iyi yapabilmesi olmalıdır. Aldığınız notları güzel bir şekilde sınıflandırması, notlarınız içinde arama yapabilmenizi sağlaması bence çok önemli özellikler.

Okuma deneyimi ile ilgili bir diğer beklenti, sözlüklerle ilgili olabilir. E-kitap okuyucular farklı dillerde sözlükleri içlerinde barındırmalı, kelimelerin anlamlarına bakma konusunda kolaylıklar sağlamalıdır. Daha da büyük düşünülebilir, örneğin kimi e-kitap okuyucularda kelime öğrenmeyi kolaylaştıran özellikler bile bulunuyor.

Bunun dışında, kitap okuyuculardan mümkün olduğunca sorunsuz bir deneyim beklenebilir. Kitaplarda yazılım hatası olmaz, e-kitap okuyucularda da olmamalı. Kitaplar yere düşünce kırılmaz, e-kitap okuyucular da biraz olsun sağlam olmalı!

Sonuç olarak, bir e-kitap okuyucu almadan önce gerçekten neye ihtiyacınız olduğunu iyi analiz etmelisiniz. Çok okumuyorsanız, e-kitap okuyucu değil, tablet almak sizi daha mutlu eder. Okuduğunuz şeylerde renk önemliyse; ya da çok karmaşık PDF dokümanları ile çalışmanız gerekiyorsa, yine tabletler daha uygun sizin için. Ancak uzun yazıları ışık yayan ekranlardan okumak artık gözlerinizi acıtmaya başladıysa, e-kitap okuyuculara bir şans verebilirsiniz.

İlgili linkler
Kindle Touch incelemesi
Calibro Touch Lux incelemesi
Calibro Basic incelemesi
E-kitaplarla ilgili yazdığım her şey

Calibro'da notlar ve alıntılar nerede? Notları bilgisayara aktarmak ve yedeklemek.

Calibro e-kitap okuyucularda cümlelerin altını çizme, çeşitli noktalara notlar ekleme, hatta sayfa üzerine el ile çizimler yapma imkanınız var. Peki, Calibro'muz ile aldığımız bu notları bilgisayara aktarmak ya da yedeklemek istersek ne yapacağız?

Öncelikle, not alma özelliğinden kısaca bahsedelim. Menü düğmesine basın, sağ üst köşede çıkan menü ikonuna tıklayın, ardından açılan menüden "Not al" seçeneğine tıklayın.



Ne tür bir not almak istediğinizi soracak. Birkaç seçeneğiniz var.

• İsterseniz bir metni işaretleyebilirsiniz. Bu, önemli cümlelerin altını çizmek ya da fosforlu kalemle üzerini çizmek gibi bir şey. Güzel olan şey, biraz sonra anlatacağım gibi, bu notların tamamının kopyala-yapıştır yapılabilir hale gelmesi.
• Dilerseniz bu notlarınıza/alıntılarınıza kendi yorumlarınızı ekleyebilirsiniz. "Sonra araştırılacak", "Çok önemli", "Sınavda çıkabilir" gibi.
• İsterseniz görüntünün bir bölümünü resim olarak kaydedebilirsiniz. Bu özellik kaydetmek istediğiniz resimler, şekiller, grafikler için çok kullanışlı.
• Son olarak, isterseniz sayfa üzerinde kendi çizimlerinizi yapabilirsiniz.

Bu özelliklerden başka bir yazıda detaylı olarak bahsedeceğim inşallah. Ama eminim ki siz de Calibro'nuzda çeşitli notlar almaya, okuduğunuz kitaplardaki müthiş cümleleri işaretlemeye başladınız, ve "Ya notlarım silinirse" diye düşünmeye, notları bilgisayara aktarıp yedeklemenin bir yolunu aramaya başladınız.



Neyse ki Calibro'da bunun kolayı var. Notlarınız basit HTML dosyaları (web sayfaları) olarak cihazda depolanıyor. Hem de her kitap için ayrı ayrı dosyalar halinde. Peki nasıl bulacağız?

• Cihazı beraberinde gelen MicroUSB kablosu ile bilgisayarınıza bağlayın.
• Cihazda çıkan seçeneklerden "PC Bağlantısı"nı seçin.
• "Bilgisayarım"da Calibro'nuz görünecektir. Çift tıklayarak açın.
• Pencerenin üst tarafındaki adres çubuğuna tıklayın. Adresin sonuna "\system" yazın ve Enter'a basın. Örneğin "E:\system".
• Şimdi Calibro'nun gizli ayarlarının bulunduğu klasöre girdiniz. Dikkatli olmanızı, ne yaptığınızı bilmiyorsanız hiçbir dosyayı değiştirmemenizi tavsiye ederim.
• "Config" klasörünü çift tıklayarak açın. Bu klasörün içinde de "Active Contents" isminde bir klasör var. Bu klasörü de açın.
• İşte, tüm notlarınız karşınızda. Yedeklemek için tek yapmanız gereken klasörler de dahil bütün dosyaları seçip bilgisayarınıza kopyalamak.

Bir kötü haberim var, Calibro'da yaptığınız çizimler Calibro'da kalıyor. Evet, kalemi kullanarak yaptığınız serbest çizimlerden bahsediyorum. Calibro çizim ile sayfayı birbirinden ayırıyor, çizimi SVG dosyası olarak kaydediyor, ama bu çizimleri bilgisayara aktardığınız HTML dosyalarında sayfanın üzerinde göremiyorsunuz. Çizim özelliği çok da kullanışlı değil zaten. Yine de kullanıyorsanız ve çizimleri sayfanın üzerinde görmek istiyorsanız, bir çözüm ekran görüntüsü almak olabilir. Bunun için tek yapmanız gereken "Ana sayfa" düğmesine basılı tutunca çıkan penceren ikinci ikona tıklamak.

Calibro ile ilgili yazılarım:
Calibro Basic incelemesi
Calibro Basic ipuçları
Calibro Touch Lux incelemesi
E-kitaplarla ilgili yazdığım her şey

Calibro'da önceki sayfanın izi / gölgesi kalıyor, yazılar silik çıkıyorsa...

Calibro Basic ve Calibro Touch Lux'ün ekranları e-ink teknolojili, yani sıradan tablet ya da telefon ekranları gibi çalışmıyorlar. Bu ekranlarda her sayfa yenilemesinde ekranın içerisindeki mikrokapsüllerde bulunan parçacıklar yukarı ya da aşağı yer değiştirerek kullanıcıya görünür hale geliyor. Ancak her seferinde tüm mikrokapsüllerin yenilenmesi zaman alıyor. Sıradan LCD ekranlarda her bir pikseldeki değişim anlık olurken, bu durum e-ink ekranların yavaş çalışmasına sebep oluyor.



E-ink ekranların sayfa yenileme hızını yükseltmek için, her seferinde tam sayfa yenileme yapmak yerine, "sadece gerekli mikrokapsülleri yenileyelim" diye bir fikir ortaya atılmış. Böylece tam sayfa yenileme yapılırken ortaya çıkan "yanıp sönme efekti"nin de önüne geçilmiş. Ama bu sefer de gölgelenme / ghosting denilen problem ortaya çıkmış. Gölgelenme, yeni sayfada bir önceki sayfanın silik bir görüntüsünün ya da izinin kalması.



E-kitap okuyucuları tabletlerle değil, basılı kitaplarla karşılaştırmak gerekir diyorum hep. Aslında gölgelenme problemi hemen hemen her kitapta var. Okuduğunuz kitapta arka sayfadaki yazılar az da olsa görünmüyor mu? İşte, Calibro, Kindle ve benzeri e-ink ekranlardaki gölgelenme problemi de bundan farksız. Gözümüz Retina ekranların, gereksiz derecede yüksek çözünürlüklü telefonların ekranlarına alıştığı için en ufak hataya tahammül edemez olduk.



Peki Calibro'da bunun çözümü yok mu? Olmaz mı, çok basit. Ayarlar'a girin, buradan Gelişmiş'e ve ardından Tam Sayfa Güncelleme'ye tıklayın. Açılan menüden "Her zaman" seçeneğini seçerseniz, her sayfa değiştirişinizde e-ink ekranınız tamamen yenilenecek ve gölge, iz vesaire kalmayacaktır. Beyazlar daha beyaz, siyahlar daha siyah olacaktır. Pardon, o Perwoll ile oluyordu. E-ink ekranlarda beyazlar "beyaz" değil de, daha çok, "yeşilimsi açık gri" oluyor. Her neyse, sayfa değiştirirken oluşan "yanıp sönme efekti"nden hoşlanmıyorsanız, üzgünüm, e-ink ekranlarda her seferinde kaliteli görünüm için tek çare bu. Ne demişler: You can't have your cake and eat it too. Dilerseniz üç sayfada bir yenilemeye falan ayarlayabilirsiniz.

Bu arada, her iki Calibro modelini de satın aldım ve inceledim, okumak için buraya tıklayabilirsiniz. Ayrıca Calibro ile ilgili pek çok şey yazdım, yazmaya devam ediyorum. Calibro'da PDF okuma, yeni fontlar yükleyerek Perwoll olmadan siyahları daha siyah yapma, Lux modelinde arka aydınlatmayı tek tuşla açıp kapatma, Basic modeline dair ipuçları ve daha pek ipucu için, tıklayınız.

Ayrıca Mobil Yazılar'ın bir de Twitter hesabı var. Son yazılardan haberdar olmak için Mobil Yazılar'ı Twitter'da takip edebilir ya da bu sayfayı biraz aşağı kaydırırsanız bulabileceğiniz RSS feed'ine abone olabilirsiniz.

Calibro'da Sesli Sözlük ve bulunamayan kelimeler

Güncelleme: Bu yazıda bahsettiğim sorun yeni yazılım güncellemesi ile çözüldü.
 
Calibro modelleri tanıtılırken içinde "Sesli Sözlük" veritabanı bulunmasından bir artı olarak bahsediliyordu. Calibro Basic ile Calibro Touch Lux'ü karşılaştırdığım yazımda belirttiğim gibi, Basic modelinde sözlük sayısı daha az, ABBYY sözlükleri yok. Basic modelinde İngilizce-Türkçe sözlük olarak sadece Sesli Sözlük var. Lux'de ise ABBYY'nin İngilizce-Türkçe sözlüğü (ve diğer dillerdeki sözlükleri) de var. Webster 1913 sözlüğü ise İngilizce-İngilizce.

Peki, İngilizce bir kitabı okurken, bu sözlükler ne kadar işe yarıyor? Anlamından emin olamadığım bazı sözcüklere baktım. Aşağıdaki tabloda sonucu listeledim.

Kelime	Sesli Sözlük	ABBYY	Webster (En-En)
Slog	Yok	Var	Var
Cozy	Yok	Var	Var
Bliss	Var	Var	Var
Proverbial	Yok	Proverb kelimesine basınca çıkıyor	Var
Mugged	Yok	Mug kelimesine basınca çıkıyor	Doğru anlamda yok
Herring	Yok	Var	Var
Hustle	Yok	Var	Var
Epitome	Yok	Var	Var
Gratitude	Yok	Var	Var
Shovel	Yok	Var	Var
Rake	Yok	Var	Var

Evet, doğru görüyorsunuz, Sesli Sözlük'ten sadece bir kelimeyi bulabildim. Bu aşamadan sonra "Şu Sesli Sözlük veritabanında ne çıkıyor Allah aşkına?" diyerek rastgele kelimelere tıklamaya başladım.

Seven: yok. Eight: yok. Lemonade: yok. Crazy: yok. Bike: yok. Neighbor:yok. The: var. Stand: var. Time: var. Still: var. Around: var. Money: yok.

Bu bir şaka olmalı. Sesli Sözlük şahsen her gün kullandığım, diğer sözlük sitelerinden daha iyi olduğunu düşündüğüm, herkese tavsiye ettiğim bir site. Ama Calibro'da Sesli Sözlük niye böyle yapmış anlayamadım. Bu durumda İngilizce kelimelerin anlamlarına bakarım diye düşünen Calibro Basic kullanıcıları, Calibro Touch Lux kullanıcılarına göre bariz bir biçimde dezavantajlı oluyor. Çünkü Lux kullanıcıları ABBYY sözlük ile idare eder, Sesli Sözlük veritabanını hiç aramaz belki. Ama başta da belirttiğim gibi, Basic modelinde Sesli Sözlük'ten başka İngilizce-Türkçe sözlük yüklü değil.

Calibro'daki Sesli Sözlük'te A harfinde 260 civarında kelime saydım. İngilizce'de A harfi ile başlayan 6000 civarında kelime olduğu söyleniyor. Normal bir sözlükte ne kadar vardır bilemiyorum. Collins online sözlükte "Dic" harleriyle başlayan 118 kelime var. Sesli Sözlük'çüler bu tür istatistiklere çok daha iyi hakimdirler herhalde. Calibro'daki Sesli Sözlükte "Dic" diye başlayan sadece "Dick" var. Cidden. "Seven", "Eight", "Bike", "Neighbor" yok, "Dick" var. Müthiş bir kelime seçimi.

Sözlükte "Dictionary" kelimesi bile yok. "Crazy" kelimesi bile çıkmıyor. Çıldırdınız mı ey Sesli Sözlük?



Umarım sadece benim elimdeki cihazlarda görünen bir hatadır bu. Yaygın bir problem olsa bile, güncelleme ile düzeltilmeyecek bir şey değil. Çeşitli forumlarda da Calibro için güncellemenin yakın olduğu yazılıyor. Bu güncellemelere sözlük de dahildir inşallah. Çünkü Sesli Sözlük'ten markasına yakışır bir sözlük bekliyorum.

Güncelleme: Sesli Sözlük'e sordum, sözlüğünüzde kaç kelime var diye. Calibro'da 10.000 kelime olduğunu, güncelleme ile 30.000 olacağını söylediler. Hadi bakalım, bekliyoruz.

@mobilyazilar Merhaba,Calibro'daki Sesli Sözlük'te 10.000 kelime bulunmakta.Yakında çıkacak olan update ile kelime sayısı 30.000 olacak.
— Sesli Sözlük (@sesli_sozluk) November 14, 2014

Güncelleme 2: Sorun çözüldü, yazılım güncellemesi ile ilgili yazımı okumak için tıklayın.

Calibro'da PDF dosyalarını görüntülemek

Calibro, Kindle gibi e-ink ekranlı cihazlar kitap okumak için iyiler. Peki PDF dosyalarını gösterme konusunda nasıllar? PDF zor bir format. EPUB ve MOBI gibi e-kitap okuyuculara özel formatların aksine, PDF dosyalarında font değişimi sıkıntılı. Ancak pek çok doküman PDF formatında bulunabiliyor sadece. Peki, e-ink ekranlı cihazlar, özellikle de Calibro Basic ve Calibro Touch Lux, PDF dosyalarının üstesinden gelebiliyor mu? Bu incelemede siz Mobil Yazılar okurları için çeşit çeşit PDF dosyalarını, farklı PDF görüntüleme ayarlarıyla test ediyorum.



Öncelikle, beklentilerimizi doğru ayarlayalım:

1. Önceliğiniz PDF'lerin mükemmel görünmesi ise, bir tablet alın: E-ink cihazlar PDF görüntülemek üzere tasarlanmamışlar. Özellikle de 6 inç gibi standart (yani küçük) ekran boyutlarına sahip olanlarda PDF görüntülemek bir "ekstra" özellik. Her türlü PDF dosyası mükemmel görünsün, ekstra işlemler yapayım vs diyorsanız, bir tablet alın.
2. Önceliğiniz PDF'lerin gözünüzü az yorarak okunması ise, e-ink ekranlı cihazları düşünebilirsiniz: Tabletler PDF görüntülemekte e-ink ekranlı cihazlardan daha iyi dedik. Ama e-ink ekranlı cihazların da birkaç avantajı var elbette. Gözü az yoran, güneş ışığında okunabilen, pil ömrü uzun ama PDF'leri de -biraz zahmetli de olsa- gösterebilen bir cihaz arıyorsanız, Calibro'ya ve benzeri cihazlara bir bakın.
3. E-ink cihazlarda PDF okumak zahmetli: Çeşit çeşit PDF dosyası var. Her PDF dosyasının kendine göre sıkıntısı var. Her birine kendine göre ayar yapmak gerekiyor.
4. E-ink ekranlı cihazlar taranmış görüntüler için çok uygun değil: Taranmış kitaplar için tablet kullanmak daha uygun olacaktır.
5. PDF'ler yavaş çalışır: Tamam, Kindle ya da benzeri cihazlarda performans daha iyi olabilir. Ama yine de bir tablet performansı alamazsınız. Calibro'da ise sayfa çevirme hızı, açılan sayfanın grafik yoğunluğuna bağlı olarak değişiyor. Bol bol beklemeye hazır olmalısınız.
6. Yazıcı da bir seçenek: Ara sıra iki-üç PDF dosyasına bakacaksanız, e-ink ile hiç uğraşmayıp, makaleleri yazıcınızdan çıkartarak da okuyabilirsiniz. Kağıdın e-kitap okuyuculara göre bir avantajı, zeminin daha beyaz olması, dolayısıyla kontrastın çok daha yüksek olması. Tabi okumak istediğiniz şeyler yüzlerce sayfa ediyorsa, yazıcıyı kullanmak çok iyi bir fikir olmayabilir.

Solda, bir lazer yazıcıdan "ikisi bir sayfaya" ayarında alınmış PDF çıktısı. Sağda aynı PDF'in Calibro'daki görünüşü (zoom ayarından sonra).



Calibro'da PDF ayarları

Calibro'yu PDF okumaya elverişli yapan şey, menüdeki "Mod" başlığı altında listelenen seçenekleri.

• Sayfanın tamamı: Adı üstünde, sayfanın tamamını gösteriyor, ama bu seçenek en az kullanacağınız seçenek. 
• Genişliğe sığdır: Sayfanın biraz daha yakın görünmesini sağlıyor.
• Kenar kırpma: Otomatik kenar kırpma ayarı sayfanın kenarlarındaki beyaz boşlukları yok ederek sayfanın daha yakın görünmesini sağlıyor. En çok kullanacağınız seçenek bu olacaktır.
• Sütunlar: İki ya da daha fazla sütunlu sayfalarda çok işe yarıyor.
• Yeniden akış: PDF içindeki metni çıkartıp normal metinler gibi (EPUB gibi) göstermeye çalışıyor. Şahsen pek beğenmiyorum ama son çare olarak denenebilir.
• Yakınlaştır: İstediğiniz zoom ayarını yapabilmenizi sağlıyor.

Bunlara ek olarak, yine menüde "Döndür" seçeneği var. Pek çok PDF dokümanında sayfayı yan çevirmek çok daha iyi sonuç veriyor.


Farklı düzenlerdeki PDF dosyaları için ayar tavsiyelerim:

PDF formatında kitap

PDF formatlı kitaplarda, kitap sayfası çok büyük değilse sadece kenar kırpma modunu kullanmanız yeterli olabilir. Böylece gereksiz beyaz alanlar gösterilmemiş olur. Ancak çoğu kitapta ekranı yan çevirmeniz gerekebilir.

PDF formatında ders kitabı

Ders kitaplarında sayfa boyutu büyük olur, metnin etrafında bolca beyaz alan bulunabilir. Bu tarz kitaplar için en iyi seçenek, ekranı yan çevirme + kenar kırpma.



Yakından bakarsak:



Yan çevirdiğimizde:




Tek sütunlu makale

Tek sütunlu makaleler, sayfa boyutları genellikle bir dergi sayfası kadar olduğu için, Calibro gibi 6 inç ekranlı cihazlara büyük geliyorlar. Bu tarz kitaplar için iki seçenek var: Ekranı yan çevirme + kenar kırpma ya da yeniden akış. Yeniden akış seçeneği bazı PDF'lerde iyi çalışmıyor, bunu da hatırlatalım.



Kenar kırpmadan sonra:



İki sütunlu makale

Calibro'nun iki ya da daha fazla sütunlu makaleler için güzel bir özelliği var. Sütun sayısını seçiyorsunuz ve Calibro makaleyi size bölüm bölüm gösteriyor. Sayfa çevirir gibi bölümler arasında gezebiliyorsunuz.



Sütun modunda:



Ekranı yan çevirince:



Üç sütunlu makale

Yukarıda bahsettiğim şekilde üç sütunlu makaleler de okunabilir. Ancak bu durumda yazıların çok büyük olduğunu belirtmeliyim. Bunun yerine ekranı yan çevirerek okumayı da seçebilirsiniz.

Taranmış görüntülerden oluşan PDF

Bu tür PDF'ler daha yavaş yükleniyor ve zemin tam olarak beyazlaştırılmadıysa okumak zor oluyor. Bu tür PDF'ler için tablet kullanmak daha mantıklı.

Sonuç

Eğer arada sırada birkaç PDF dosyasına bakacaksanız, onlar da iyi gözüksün ve hızlı açılsın istiyorsanız, tablet alın. Eğer çok okumanız gerekiyorsa, tablet ekranları gözünüzü yoruyorsa, biraz da zahmete katlanmaya razıysanız, e-ink ekranlı bir cihazı düşünebilirsiniz.

İlgili linkler
Calibro Basic incelemesi
Calibro Touch Lux incelemesi
Calibro Basic ve Touch Lux'ün karşılaştırması
Calibro Basic ipuçları
E-kitaplarla ilgili yazdığım her şey

Android'de Calibro doküman ve e-kitap okuyucu

Libronet, söz verdiği üzere diğer platformlar için de e-kitap okuyucu yazılımlarını çıkarmaya başladı. Babil.com'daki e-kitap mağazasının çok daha fazla kişiye hitap edebilmesi için gerekli olan önemli bir adım bu. Genelde yazılımların ilk önce iOS sürümleri çıkar, ancak Libronet Android sürümüne öncelik vermeyi tercih etmiş.

Calibro Android, anladığım kadarıyla yine bir yeniden markalama çalışması; yani yazılımı kendileri üretmemişler, başkasından "hizmet satın alıp" kendi markalarına entegre etmişler (Obreey). Ancak bu kötü bir şey değil, çünkü yazılım çok hoş gerçekten. Yazılımı ilk açtığınızda cihazdaki dokümanları tarayıp listeliyor. Arabirimi, Calibro'daki arabirimi kısmen hatırlatıyor. Gece okumaları için dokümanın renklerini ters çevirme, not alma, arama, kenar kırpma ayarları ve daha pek çok özelliğe sahip.

Ben yazılımı beğendim doğrusu. Calibro ile hiç bir işiniz olmasa bile PDF dosyalarını okumak için kullanabilirsiniz. Ancak e-kitap konusunda yaşadığım bir problemi de belirtmek zorundayım: Babil.com hesabıma bağlanıp satın aldığım e-kitapları okuyamadım. "Sanırım" hesap ayarları olması gereken yere girmeye çalıştığımda yazılım kilitlenip kapanıyor. Evdeki Android 2.3.7 yüklü iki ayrı telefonda da aynı hatayı veriyor (Biliyorum, Android sürümüm eski. Sorun bundan kaynaklanıyor herhalde).

Calibro'nun e-ink ekranlı cihazlarını da inceledim. İncelemeleri okumak için buraya, Calibro ile ilgili diğer ipuçlarını okumak için buraya tıklayın.

İlgili linkler
Google Play'de Calibro
Calibro Basic incelemesi
Calibro Touch Lux incelemesi
Calibro Basic ve Touch Lux'ün karşılaştırması
Calibro Basic ipuçları
E-kitaplarla ilgili yazdığım her şey
Android ile ilgili yazdığım her şey

Kindle sahipleri için

Mobil Yazılar'da dönem dönem belirli cihazlara odaklanıp, onlarla ilgili yazılar yazıyorum. Bu aralar yerli bir girişimin e-kitap okuyucusu ile ilgili pek çok şey paylaştım, ancak daha önceden yinebir e-kitap okuyucu olan Kindle Touch ile ilgili de pek çok şey yazmıştım. Özellikle de Kindle Bilgi Deposu'ndan "e-kitap" başlığına gelenler için bunu hatırlatmak istedim.

Kindle ile ilgili yazdıklarıma ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz.



Neler yazdım? Kindle Touch incelemesi yaptım. Bu incelemenin devamı niteliğinde, Kindle'ın kitapların yerine geçip geçemeyeceğini sorgulayan bir yazı yazdım. Kindle satın almak isteyenlerin bilmesi gereken 20 şeyi sıraladım. Kindle ile ilgili ufak tefek ipuçları da yazdım. Kindle'da PDF dosyalarını yeniden akış modunda görüntülemek için yapılması gerekenleri yazdım mesela. Ayrıca cihaza Word dosyalarını göndermeyi, Android tabletten Kindle'a web sayfalarını göndermeyi, Kindle'da ekran görüntüsü almayı yazdım.

Ayrıca e-kitaplarla ilgili, e-kitapların Türkiye'de nasıl satabileceğine dair fikirlerimi listeledim. E-kitaplarla ilgili yazdığım ilk yazı ise, "Kitaplar ve e-kitaplar üzerine" başlığını taşıyor. Bu yazıda da kitapların elektronikleşmesinin kitaplarla ilişkilendirdiğimiz duyguları nasıl etkilediğinden bahsetmiş, e-kitapların yaygın kabulü için kitap okuma deneyimine her açıdan yakın bir deneyim sunmaları gerektiğini ifade etmiştim.

Normalde yazıların sonuna "ilgili linkler" diye bir bölüm koyarım ama, bu linklerin hepsini yukarıda verdim aslında. Kindle ile ilgili yazdıklarıma yazı içerisindeki linklere tıklayarak ulaşabilirsiniz. Hepsini bir arada görmek isterseniz, buraya da tıklayabilirsiniz.

Calibro'da duvar kağıdını / ekran koruyucusunu değiştirmek

E-ink ekranlara bazı resimleri göstermek çok yakışıyor. Güzel motifleri, enteresan resimleri Calibro'nuzun "Güç kapalı logosu", yani duvar kağıdı/ekran koruyucu yapabilirsiniz.



Bunun için:

• Google’da “Kindle Wallpaper” ya da "Kindle Screensaver" diye arayın.
• Müthiş resimler çıkacak. Bunlardan beğendiklerinizi indirin.
• Cihazı bilgisayarınıza bağlayıp resimleri “Photos” klasörüne atın.
• Daha sonra Uygulamalar menüsünden “Galeri” programına girin.
• İstediğiniz resmi açın.
• Calibro Basic'de orta tuşa basarak menüyü açın. Calibro Touch Lux'de menü tuşuna basın.
• Açılan menüden “Güç kapalı logosu” seçeneğini seçin.

Eğer hiçbir resim gözükmesin isterseniz:

• Ana menüden "Ayarlar"a girin.
• "Kişisel ayarlar"a girin.
• "Güç kapalı logosu" maddesine tıklayın.
• Açılan yan menüden (Hiçbiri) seçeneğini seçin.

Diğer ipuçları
Calibro Basic ipuçları
Calibro'ya yeni fontlar yüklemek
Web sayfalarını Calibro'da okunabilir formata çevirmek
Babil.com'dan kitap satın alma

Ayrıca
Calibro Basic incelemesi
Calibro Touch Lux incelemesi

Calibro'da ekran aydınlatması ile ilgili ipuçları

Calibro Touch Lux'ün frontlight-ön ışık denilen bir ekran aydınlatma tekniği var. Bu sayede e-ink ekranlı e-kitap okuyucunuzu karanlıkta da kullanabiliyorsunuz. E-ink ekranların özellikleri ışık yaymamaları aslında, ancak bu durum düşük ışıkta e-kitap okumayı "tabletlere alışan kitle" için zorlaştırıyor. Bu sorunu ortadan kaldırmak için e-kitap okuyucu üreten firmalar gerektiğinde açılıp kapatılabilecek ön ışık aydınlatma sistemini geliştirdiler.



Calibro Touch Lux modelinde ekran aydınlatmasını ekranın alt tarafında bulunan güneş ikonuna tıklayarak açabiliyorsunuz. Bu ikona tıkladığınızda açılan diyalog kutusu ışığın parlaklık düzeyini ayarlayamanızı; "on-off" düğmesi ise açıp kapatabilmenizi sağlıyor.

Bu güneş ikonu kitap okuma sırasında ortadan kayboluyor. Yerine bir "yukarı ok" tuşu çıkıyor, buna basarsanız güneş ikonu beliriyor. Dolayısıyla kitap okuma sırasında ışığa ulaşmak "bir tık" daha zorlaşıyor. Ancak bunun çözümü çok kolay:

• Ana menüden "Ayarlar" ikonuna tıklayın.
• "Gelişmiş" maddesine, ardından "Okuma modu durum çubuğu" maddesine tıklayın.
• Açılan menüden kitap okuma sırasında ekranın alt tarafındaki çubukta hangi ikonların çıkacağını seçebilirsiniz.

Işığı açıp kapatmak için "güneş ikonu" ile hiç uğraşmayabilir, donanımsal düğmeleri de kullanabilirsiniz. Nasıl olacak?

• Yine ana menüden "Ayarlar" ikonuna tıklayın.
• Açılan menüden "Kişisel Ayarlar" maddesine, ardından "Tuş Dizilimi" maddesine tıklayın. Son olarak, "Cihaz Geneli" maddesine tıklayın.
• "Menü (basılı tut)" maddesine ya da herhangi başka bir maddeye tıklayın.
• Açılan menüden "Ön ışık açık-kapalı" ya da "Ön ışık parlaklığı" maddelerini seçebilirsiniz.
• Tebrikler, artık ikonlara tıklamadan ışığı açıp kapatabilir ya da ışık ayarlarına ulaşabilirsiniz.

Parlaklık ayarı ne seviyede olmalı? Bu kişisel tercihe kalmış. Ben az ışıklı ortamlarda genellikle %25 ayarında kullanıyorum. Karanlıkta ise biraz daha kısıyorum parlaklığı, ama en düşük ayarına getirmiyorum. Doğrusu çok gerekmedikçe de aydınlatmayı kullanmıyorum, çünkü e-ink'in doğal görünüşünü seviyorum.

Calibro Touch Lux gibi aydınlatmalı model yerine, Calibro Basic gibi bir model alınabilir mi? Eğer karanlıkta kitap okumayacaksanız, neden olmasın? E-kitap okuyucuları tabletlerle karşılaştırarak hata ediyoruz, kitaplarla karşılaştırmamız lazım. Bugüne kadar normal kitapları nasıl okuduysanız Calibro Basic'de de e-kitaplarınızı aynı şekilde okuyabilirsiniz. İlle de karanlıkta okuyacağım diyorsanız, bazı kullanıcılar kitap okuma ışığı takmış, siz de öyle yapabilirsiniz.

İlgili linkler
Calibro Basic incelemesi
Calibro Touch Lux incelemesi
Calibro Basic ve Touch Lux'ün karşılaştırması
Calibro Basic ipuçları
E-kitaplarla ilgili yazdığım her şey

Karşılaştırma: Calibro Basic mi? Calibro Touch Lux mü? Hangisini almalı?

Calibro Basic ve Calibro Touch Lux modellerinin arasında 100 TL fiyat farkı var. Peki, Calibro Touch Lux'de 100 TL edecek neler var? (İki cihazın da incelemesini yaptım, okumak için tıklayın)

Teknik olarak, Calibro Touch Lux modelinde 1024x758 piksel 212 ppi çözünürlükte, aydınlatmalı, dokunmatik ekran; daha gelişmiş yazılım özellikleri; bir de 20 gram fazladan ağırlık var. Hepsine tek tek değinelim.



Daha yüksek çözünürlükte ekran

Calibro Basic modeli, 800x600; Touch Lux ise 1024x758 piksel çözünürlükte. İki ekranın da boyutları aynı (6") olduğu için, Touch Lux modelinde PPI daha yüksek oluyor. Peki, "HD" diye isimlendirilen bu ekran, bir işe yarıyor mu? Küçük yazılar daha okunaklı oluyor mu?

İlginç ama, denediğim onca e-kitapta ve PDF dokümanında ciddi bir fark göremedim. Küçük yazılarda, karmaşık şekillerde Touch Lux'ün daha iyi performans vermesini bekliyordum, ancak böyle olmadı. Makro fotoğraflarda biraz fark görünüyor, ama çıplak gözle pek de bir fark yok. Sadece çözünürlük yüksek diye Touch Lux modelini seçmenize gerek yok.


Calibro Basic


Calibro Touch Lux


Calibro Basic


Calibro Touch Lux

Aydınlatma

Calibro Basic modelinde ekran aydınlatması yok, aynen kitaplar gibi. Kitap okuma ışıkları kullanılarak okunabilir. Calibro Touch Lux'de ise ekranı aydınlatan frontlight-ön ışık adı verilen bir teknoloji var. Bu sayede her ortamda kitap okumak mümkün. Ayrıca bu ışık gündüz bile bazı durumlarda kitap sayfalarının daha okunaklı olmasını sağlayabiliyor. Aşağıdaki fotoğrafta solda Calibro Basic, sağda aydınlatması açılmış Calibro Touch Lux'ü görebilirsiniz.



Aydınlatma olmasa da olur, ama bir seçenek olarak bulunmasında fayda var. Gerekmediğinde tamamen kapatılabilir.



Dokunmatik ekran

Calibro Basic'de her şeyi yön tuşları ve ileri-geri tuşları ile yapmanız gerekiyor. Kitap sayfası çevirme söz konusu olduğunda sorun yok. Ancak menülerde gezmek, çeşitli ek özellikleri kullanmak, klavyeyi kullanarak bir şeyler yazmaya çalışmak zor oluyor. Bir de tuşlar TAK-TAK-TAK ses çıkartıyor her basışınızda. Yatakta kitap okumaya kalkarsanız, yanınızda uyuyan eşiniz, "yanınızdaki uyanık ve sinirli eşiniz"e dönüşebilir.

Calibro Touch'da ise dokunmatik ekran var, bu her şeyi kolaylaştırıyor. iPad nesli belki tabletlere göre daha yavaş tepki süreleri olmasından hoşlanmayacaktır, ancak ekstra özelliklerden faydalanmak isteyenler için durum çok daha iyi. Kullanılabilir bir klavye, daha kolay kullanılan uygulamalar, sayfa değiştirirken sessizlik.

Bu arada, tuşlara dokunmak isteyenler için Touch Lux'da dört adet düğme var: Ana menü, menü, ileri ve geri tuşları. Bu tuşlara değişik görevler de atayabiliyorsunuz.

Ekran ile ilgili ek bir not

Calibro Basic'in ekranında zemin rengi Calibro Touch Lux'e göre daha açık. Bu da kağıda daha yakın bir görüntü sağlıyor. Üzerindeki fazladan katmanlardan olsa gerek, Touch Lux'de zemin biraz daha koyu.



Ağırlık ve pil ömrü

Calibro Touch Lux, Basic modelinden 20 gram daha ağır. Teknik olarak pil ömründe bir fark olmaması gerekir, ancak Touch Lux'un aydınlatma özelliğini sık sık kullanmanız halinde pil ömrü kısalacaktır.

Yazılım: En önemli fark

Bence iki cihazın en önemli farkı yazılımlarında. Touch Lux'ün dokunmatik ekranlı olması onu sadece daha kolay kullanımlı hale getirmemiş, aynı zamanda yeni yazılımsal özelliklere kapı açmış. Metinlerin altını çizme, metinlere not ekleme, alıntılanan metinleri değiştirebilme, çizimli notlar alabilme, kitap kapağı görünümü, seçilen metni internette arama, favorilere kolay ekleme ve kolay erişme, listeleme görünümlerini kolay değiştirebilme, notlara ana menüden ulaşabilme, sözlüğe ana menüden ulaşabilme ve daha pek çok özellik.



Sözlük konusunda bile Calibro Touch Lux daha iyi. Basic modelinde bulunmayan ABBYY sözlükler Touch Lux'de bulunuyor. Tabi bu sözlüklerin bir yazılım güncellemesi ile Basic modeline gelmesi de zor değil.

Sonuç

100 TL fark sadece dokunmatik ekran ve aydınlatma için değil, iki cihaz arasındaki deneyimde de fark var. Ancak ekran çözünürlüğünün yüksekliği bir şey fark ettirmiyor. Sadece kitap okuyacaksanız, Calibro Basic yeterli. Ancak biraz daha rahat kullanım ve ufak tefek ekstra özellikleri de olsun diyorsanız; bir de ekran aydınlatması olmadan yapamam diyorsanız, Calibro Touch Lux'ü düşünebilirsiniz.

Son bir ek yapayım. Ben bu yazıyı hazırladıktan sonra yeni bir gelişme oldu. Calibro Touch Lux'ü elimden düşürdüm ve ilk düşüşünde cihaz kırıldı. Bu yazıda dayanıklılık konusunda bir karşılaştırma yapmıyorum, çünkü Calibro Basic'in dayanıklılığı üzerine bir şey söyleyemiyorum. En azından onu da düşürene kadar, ki inşallah öyle bir şey de olmaz!

Güncelleme: Calibro Basic daha dayanıklı, en azından ilk düşüşte kırılmıyor. Evet, o da düştü. Kızmayın canım, sizin için test etmiş oluyorum işte.

İlgili linkler
Calibro Basic incelemesi
Calibro Touch Lux incelemesi
Calibro Basic ipuçları
E-kitaplarla ilgili yazdığım her şey

Calibro dayanıklılık testi

Test demek doğru olmaz herhalde, kaza demek daha doğru. İncelemesini yaptığım Calibro Touch Lux, elimden kayıp yere düştü. Cihaz ilk ve tek düşüşünde kırıldı. Bir kez düşmeyle plastik kısmı parçalanan bir cihazla karşılaşmamıştım bugüne kadar. Düşürmek benim hatam elbette ama, ne yüksekten düşürdüm, ne de cihaz yerde yuvarlandı. Bir tüketici olarak ilk aklıma gelen şu oldu doğrusu: "Demek ki ucuz olmasının bir sebebi varmış, ama bu kadarı da fazla!" 



Böylece Calibro incelemelerinde yeni bir boyuta giriyoruz. Bakalım Babil.com / LibroNet'in satış sonrası desteği nasıl? İlk denediğimde iki sitelerindeki iletişim formu da çalışmıyordu, Twitter'dan iletince düzelteceğiz dediler. Ama yine Twitter'dan yazdığım "kırıldı" mesajına hiç bir dönüş yapılmadı. Ayrıca, destek@babil.com adresine gönderdiğim e-posta mesajına da hâlâ cevap bekliyorum. Korkutmayın beni LibroNet. Ne olur, korkutmayın.

Bilmiyorum, belki de benim elimdeki cihaza özgü bir sorun vardı. Ancak cihazların böyle ilk düşüşte kırılmasına alışık değilim ben. Evet, iPhone kullanmıyorum ama Calibro'dan daha karmaşık ve pahalı bir ürün olan iPad Mini'yi defalarca; cidden, defalarca düşürmüş olmama; çok sefer "Bu sefer gitti!" dememe rağmen, maşallah hiç bir şey olmadı. Eğer Calibro Touch Lux'ün gövdesi sağlam değilse, eğer bu problemler diğer Calibro modellerinde de olacaksa, Babil.com Calibro kılıflarını para ile satmayı bırakıp cihazların yanında hediye gönderse iyi olacak.

Calibro Touch Lux'üm düşüp kırılmış olmasına rağmen Mobil Yazılar'da Calibro ile ilgili yazdığım yazıları yayınlamaya devam edeceğim inşallah.

Güncelleme: Mesajıma cevap geldi. Sorun çözüldü sayılır, gelişmeleri aktaracağım inşallah. Ayrıca, Calibro Basic daha dayanıklı olabilir, çünkü o da düştü ama bir şey olmadı.

İlgili linkler
Calibro Basic incelemesi
Calibro Touch Lux incelemesi
Calibro Basic ipuçları
Calibro’ya yeni fontlar yükleme
Web sayfalarını EPUB formatına çevirip Calibro’da okuma
E-kitap fikirleri
Calibro ile ilgili diğer her şey

Calibro Touch Lux incelemesi

Calibro Touch Lux, Türk girişimciler tarafından piyasaya sürülen, uygun fiyatlı, aydınlatmalı bir e-kitap okuyucu. Adı üstünde, dokunmatik özelliği var. Fiyatı 249 TL. Daha önceden incelemesini yaptığım Calibro Basic modelinden 100 TL daha pahalı. Calibro Touch Lux’un 100 TL farkına değer mi? Bakalım.



Calibro Basic incelememden sonra LibroNet bana Calibro Touch Lux modelini deneme amaçlı göndermeyi teklif etti. Bu nazik tekliflerinden dolayı kendilerine çok teşekkür ediyorum. Ancak ben zaten Touch Lux modelinin siparişini vermiştim, dolayısıyla bu yazıda kendime ait bir cihazı inceleyeceğim.



Calibro Touch Lux’ün kutusundan çıkanlar: Cihazın kutusundan USB kablosu, hızlı başlangıç kılavuzu ve cihazın kendisi, yani Calibro Touch Lux (PocketBook 626) çıkıyor. Güncel elektronik aygıtların kutu içerikleri iyice azalmaya başladı, zaten bir e-kitap okuyucunun kuyusundan da fazlan bir aksesuar çıkmasını beklememek lazım. Calibro Basic’de olduğu gibi, Babil.com markalı bir bez çanta da pakete eklenmişti.



Calibro Touch Lux’ün özellikleri: Cihazın 1024x758 piksel, 212 ppi çözünürlükte, 6 inç boyutlarında, dokunmatik bir Pearl E-ink ekranı var. Cihazın ekranı ayrıca frontlight-önışık denilen aydınlatma özelliğine sahip. Kindle Paperwhite’dan sonra bu özellik e-kitap okuyucular arasında çok popüler oldu. Calibro Basic’de çözünürlük biraz daha düşüktü, aydınlatma ve dokunmatik ekran yoktu. Cihazın WiFi özelliği, 4 GB dahili hafızası, 32 GB’a kadar kartları destekleyen MicroSD kart yuvası bulunuyor. Dahili hafızası pek çok şey için yeterli olacaktır, ancak MicroSD kart desteklemesi de artı değer oluşturuyor. Cihazın ağırlığı 208 gram, yani basic modelinden 20 gram fazlası var. O kadar olsun, değil mi?



Calibro Touch Lux, küçük kardeşi gibi pek çok dosya formatını destekliyor. Calibro’nun teknik özellik listesinden alıntı yapacağım: PDF, PDF (DRM), EPUB, EPUB (DRM), DJVU, FB2, FB2.ZIP, DOC, DOCX, RTF, PRC, TCR, TXT, CHM, HTM, HTML, MOBI, ACSM. Ne kadar çok kısaltma var değil mi? Çoğunluk için EPUB kitap formatı, DOC ve DOCX Microsoft Word formatı ve bildiğimiz ama sevmediğimiz PDF formatı yeterli olacaktır, ancak fazla format desteği göz çıkarmaz. Bunlara ek olarak JPG, BMP, PNG ve TIFF resim formatlarını da destekliyor Calibro. Cihazın ekranı çocuğun doğum günü fotoğraflarına bakmak için tasarlanmadığı için, bu formatlar daha çok resim formatında bulunan özel dokümanlarınızda ve duvar kağıdı yükleme konusunda işinize yarayacaktır.



Cihazın içinde pek çok dilde sözlük bulunuyor. Bunlardan bir tanesi de SesliSozluk.com veritabanından sağlanan bir İngilizce-Türkçe sözlük. Sözlük desteği Basic modeline göre daha iyi. Basic’de görmediğim ABBYY Lingvo sözlükleri Touch Lux’de bulunuyor. ABBYY pek çok dili destekliyor. Ben İspanyolca öğrenmeye çalışıyorum ve İspanyolca-İngilizce sözlük bile olması beni sevindirdi. Sözlük konusunda sevindiğim bir nokta da, sözlük için ayrı bir uygulamanın yapılmış olması. Basic modelinin aksine, ana menüden sözlüğe ulaşıp herhangi bir kelimenin anlamına bakılabiliyor. Yani ille de yüklü bir kitapta geçen bir kelime olması gerekmiyor sözlükten baktığınız kelimenin.

Calibro Touch Lux’ün dış görünüşü: Cihazın siyah ve beyaz olmak üzere iki renk seçeneği var. Ben siyah olanı aldım. Daha önce aldığım Calibro Basic de siyahtı, ancak onda renk seçeneği yoktu. Ben her iki modeli de çok şık buldum, ancak Calibro Basic bir nebze daha şık diyebilirim. Touch Lux modelinde ön yüzde dört adet düğme bulunuyor: Ana menü, ileri, geri ve menü düğmeleri. Dokunmatik bir cihazda bu düğmelere ihtiyaç olmadığını düşünenler var ancak bence donanımsal düğmelerin olması iyi olmuş. Ben kullanıyorum şahsen, çirkin göründüklerini de düşünmüyorum. Hatta bu düğmelere “uzun basınca şunu yap” şeklinde farklı görevler de atayabiliyorsunuz. Cihazın MicroSD kart yuvası, MicroUSB girişi ve açma-kapama düğmesi de alt tarafta bulunuyor.



Calibro Touch Lux’ün ekranı ve e-ink deneyimi: Cihazın ekranı 1024x758 piksel 212 ppi çözünürlükte. Dokunmatik özelliği ve aydınlatması var. Dokunmatik ekran, Calibro’nun kullanımını çok daha basit hale getirmiş. Calibro Basic’de bunun eksikliği hissediliyordu. Aydınlatma ise, tabletlerimizin ekranlarından farklı bir yaklaşımla çalışıyor. Frontlight-ön ışık denilen bu sistemde, ekran ışık yaymıyor, ekranın çevresindeki ışık kaynakları ekran yüzeyini aydınlatıyor. Hepsini detaylı olarak anlatacağım. Önce e-ink’ten bahsedelim. Calibro’yu özel kılan, e-ink ekranı çünkü.

E-ink teknolojili e-kitap okuyucular, fotoğraflarda iPad gibi tabletlerden farksız gözükse de, çok farklı bir ekran teknolojisi içeriyorlar. E-ink ekranlar kitap sayfası gibi gözüküyorlar. İlk kez bir e-ink ekran gördüğünüzde cihazın üzerindeki plastik etiketi çıkarmadıklarını zannedebilirsiniz. E-ink ekranlar alıştığımız sıradan ekranlar gibi ışık yaymıyorlar, bu yüzden gözü daha az yoruyorlar: Bir kitap okurken ne kadar yorulursa, o kadar. E-ink ekranlarda görüntünün oluşturulması için sürekli enerji gerekmiyor. Cihaz sayfayı bir kez oluşturuyor, ondan sonra sabaha kadar aynı görüntü kalsa bile enerji tükenmiyor. Bu yüzden e-kitap okuyucuların pil ömürleri “sayfa çevrimi” ile ölçülüyor. Yani telefonlarımızdaki gibi saatlerle değil, haftalarla.



E-ink ekranların bu özellikleri, güneş ışığı altında da okunabilmelerini sağlıyor. Plajda dinlenirken tabletinizin ekranından hiçbir şey göremeyebilirsiniz, ancak e-kitap okuyucunuzu rahat rahat okursunuz. Hiç yansıma yok mu? Var ama, parlak bir dergi kağıdından daha fazla değil. Cihazı azıcık çevirdiniz mi, aynen dergi sayfasında olduğu gibi, yansıma da kaybolur. Aynı şartlar altında tabletinizden ise ancak kendinizi görürsünüz.

E-ink ekranların dezavantajları yok mu? Var elbette. Bir kere, ekranlar siyah beyaz. Renkli e-ink ekranlar da deneme aşamasında ama, henüz yaygın kullanıma geçmedi. Ayrıca, ekranlar tablet ekranları gibi hızlı çalışmıyor. Biraz yavaş güncelleniyor görüntü, sabırlı olmanız gerekiyor. Video izlemek, hareketli oyunları oynamak mümkün değil, zaten, adı üstüne, kitap okumak için üretilmiş.

Bu arada, Calibro Basic incelemesinde de yazdığım gibi, ekrandaki yazıların kontrast oranı Kindle Touch'da daha düşük gibi geldi bana. Kontrastı bir miktar artırmak için farklı fontlar deneyebilirsiniz, nasıl yapıldığını okumak için buraya tıklayın.

Calibro’da ekran aydınlatması: E-ink ekranların bir dezavantajı da, ekranlar ışık üretmediği için karanlıkta ya da ışığın az olduğu ortamlarda ekranın görünmemesiydi. Yeni nesil cihazlarda bu problemi frontlight-ön ışık ile çözdüler. Hani kitap sayfasının üzerini aydınlatan plastik aksesuarlar satılır ya, ona benzer bir mantık ile çalışıyor frontlight. Ekranın arkasından ışık vermek yerine, ekranın üstünden ince bir tabakaya ışık veriyor, böylece sayfanın üzeri mavi bir ışıkla aydınlanıyor. Calibro Touch Lux modelinde bulunan bu özellik, Calibro Basic modelinde bulunmuyor.



Calibro Touch Lux’de ekran aydınlatması göz yoruyor mu? Işığın parlaklığını ayarlayabiliyor, isterseniz tamamen kapatabiliyorsunuz. En yüksek ayarı herhalde göz yorar, çünkü çok parlak. Ben akşamları %25 ayarında kullanıyorum, gece yatakta okurken ise bunun biraz daha altı yeterli oluyor. Sürekli, gündüzleri de açık tutmak ister misiniz? Şahsen ben istemem, çünkü e-ink ekranların doğal görünüşünü seviyorum. Tabi sürekli açık olması pil ömrünü de azaltır.

Peki, aydınlatmaya gerek var mı? Calibro Basic’in aydınlatması yok, 100 TL fark vereceğimize okuma ışığıyla kullansak olmaz mı? Bu aslında cihazı nasıl kullanacağınıza bağlı. Basic incelememde de belirtmiştim; cihazı çoğunlukla aydınlık ortamlarda, aynen kitap okuduğunuz şartlar altında kullanacaksanız, aydınlatmaya ihtiyaç duymayabilirsiniz. Ancak ışığın az olduğu ortamlarda, akşam uyumadan önce kullanacaksanız, ışık olmazsa olmaz.



Calibro Touch Lux’de uygulamalar: Cihazın içerisinde çeşitli oyunlar ve yazılımlar yüklü geliyor: Galeri, hesap makinesi, RSS okuyucusu, saat/takvim, satranç, sudoku, web tarayıcısı ve scribble. Touch Lux’de bu uygulamaları kullanmak Calibro Basic’e göre çok daha kolay, çünkü dokunmatik ekranınız var. Ancak bu uygulamaları bir ekstra gibi görmek, çok büyük beklenti içine girmemekte fayda var. Örneğin Scribble uygulamasının bulunması hoş ama, pratikte bir işe yaramıyor, çünkü e-ink ekran bu uygulamaya göre yavaş çalışıyor. Saat ve takvimi gösteren uygulama ise e-ink ekranda hoş gözüküyor.

Calibro Touch Lux’de kullanıcı deneyimi

Basic incelememde bahsettiğim çeşitli sıkıntıların çoğu, Calibro Touch Lux’ün dokunmatik ekranı ve buna göre değiştirilmiş arabirimi sayesinde çözümlenmiş. Hatta Basic’de bulunmayıp da Touch Lux’de bulunan birkaç özellik bile var. Örneğin not alma özelliği artık sadece ekran görüntüsü almıyor, seçimi size bırakıyor. İsterseniz bir metnin altını çizebilir, isterseniz yanına çizimler yaparak işaret koyabilir, isterseniz ekran görüntüsü alabilirsiniz. Altını çizdiğiniz metinler, düzenlenebilir metin olarak notlarınız arasına ekleniyor. Notlara, sözlüğe, favorilere erişim ana menüden kolayca yapılabiliyor. Cihaz dokunmatik olduğu için Basic’dekine göre çok daha kullanışlı bir klavyesi var, insanı kendinden soğutmuyor. Okuduğunuz son iki kitap arası geçişleri kolaylaştıran özellikler, kitap kapaklarını gösteren görünüm seçeneği ve benzeri pek çok ekstra detay var.



Bununla birlikte, cihazın yazılımdaki stabiliteyi etkileyen birkaç sorun devam ediyor sanırım. Aldığım ilk gün, aydınlatmayı çalıştıran düğme çalışmamaya başladı. Cihazı kapatıp açtıktan sonra düzeldi neyse ki. Ertesi sabah cihazı çalıştırdığımda ise bütün ayarlarım sıfırlanmıştı. Sonraki günlerde sıfırlanma problemini iki kez daha yaşadım.

Sonuç

Calibro Touch Lux, uygun fiyatlı hoş bir e-kitap okuyucu. 249 TL’lik fiyatı bence oldukça uygun, ancak daha ucuzunu isteyenler için Calibro Basic alternatifi de bulunuyor. 100 TL’lik fiyat farkına daha yüksek çözünürlüklü, aydınlatmalı, dokunmatik bir ekran; daha gelişmiş yazılım; daha çok sözlük ve daha kolay kullanımlı bir cihaz satın alıyorsunuz. Kindle, Nook, Kobo gibi farklı e-kitap okuyucular da bulunabilir, ancak genellikle fiyatları daha yüksek oluyor.

Çok okuyan ve bilgisayar-tablet-cep telefonu ekranlarından gözü yorulan biriyseniz e-ink ekranlarla tanıştığınıza çok sevinecekseniz.

Calibro Touch Lux’ün artıları

Uygun fiyat; göz yormayan, pil bitirmeyen yüksek çözünürlüklü E-ink ekran; frontlight ekran aydınlatması, WiFi özelliği; 4 GB hafıza ve MicroSD kart takabilme özelliği; tabletletlere-telefonlara göre çok uzun pil ömrü; cihazın içinden kitap satın almayı sağlayan mağaza özelliği; cihazda yüklü gelen ABBYY sözlükler; sözlüğe ana menüden ulaşılabilmesi; çok sayıda formatı dönüştürmeye ihtiyaç olmadan desteklemesi; PDF’leri görüntülemedeki başarısı; üçüncü parti uygulamaları çalıştırabilmesi; ayarları kurcalamayı sevenler için kişiselleştirme imkanı; küçük, hafif ve şık olması.

Calibro Touch Lux’ün geliştirilebilecek yönleri

Kullanma kılavuzunda geçen ama cihazda ya da LibroNet’in sitelerinde rastlamadığım Calibro’ya Gönder özelliği eklenebilir, tabi Amazon’un “Send to Kindle” özelliğine benzer özellikte olması şartıyla. Türkçe-Türkçe sözlük eklenebilir. Kontrastı artıracak özel fontlar geliştirilebilir. Bazı PDF'lerde sayfa çevirme hızı yavaş. “Sesli Sözlük” veritabanındaki kelime sayısı çoğaltılmalı.

Calibro Touch Lux’ün eksileri

Yazılımın stabilitesi artırılabilir. Cihazın arka tarafı parmak izi tutuyor. (Güncelleme: Eksi hanesine dayanıklılığı da eklemek zorundayım, çünkü cihazı ilk düşürüşümde kırıldı! Düşürmek benim hatam elbette ama, ne yüksekten düşürdüm, ne de cihaz yerde yuvarlandı. Bu kadar kolay gövdesi parçalanan bir cihaz kullanmamıştım şimdiye kadar. Cihazla birlikte bir kılıf da sipariş edin mutlaka).

Devamı?

İlerleyen günlerde Calibro Touch Lux ile Calibro Basic karşılaştırması, bu iki cihazın iPad Mini ve Retina ekranlı iPad Mini ile kaşılaştırması ve Calibro Touch Lux ipuçlarını yazmayı düşünüyorum inşallah. Bunları kaçırmamak için Mobil Yazılar’ı Twitter’da takip ederseniz sevinirim.

İlgili linkler
Calibro Basic incelemesi
Calibro Basic ipuçları
Calibro’ya yeni fontlar yükleme
Web sayfalarını EPUB formatına çevirip Calibro’da okuma
E-kitap fikirleri
Calibro ile ilgili diğer her şey