1984'den geleceğe Maemo'suz Nokia

Nokia Türkiye Twitter hesabında aşağıdaki gibi bir resim paylaşmış. Nokia'nın mobil arenada ne kadar köklü olduğunun göstergesi. Ancak Avrupalı Nokia'nın Avrupalı son mobil işletim sistemini geliştirmekten vazgeçmesi hiç de hoş bir kilometre taşı değil, bunu da belirtmeden geçemeyeceğim. Ayrıca bu kilometre taşları arasında Nokia N9, Maemo ya da MeeGo'ya dair hiçbir şey bulunmaması da üzücü.



İlgili linkler:
Nokia Türkiye Twitter hesabı

Nokia N9 incelemeleri

Geek'ler tarafından heyecanla beklenen, normal vatandaşın muhtemelen haberdar olmadığı, Nokia'nın "superphone" tipi telefonu Nokia N9'un incelemeleri gelmeye başladı. Doğrusu Nokia N9 benim umutla beklediğim telefonlardan biriydi. Ancak Nokia'nın yeni CEO'su Stephen, "İlle de Windows Phone" dediği için N9'un geleceği kararmış durumda. Tabi, para kaybetmekte olan bir firmaya üç işletim sistemi (artı bir de dumbphone işletim sistemi) biraz fazla. Sanırım biz teknoloji yazarlarını üzen şey, Maemo/MeeGo işletim sistemi için harcanan onca çabanın sonucunda ortaya çıkan güzel şeyin kaderine terk edilmesi.



İlgili linkler
GSMArena Nokia N9 incelemesi
Engadget Nokia N9 incelemesi
Nokia N9'un özellikleri

Nokia N9

Sonunda! Sonunda Nokia N9 geliyor. Nokia N9, Maemo'nun yeni versiyonu olan MeeGo v1.2 Harmattan işletim sistemi ile çalışıyor. Dillere dolanan ama ülkemize resmi olarak bir türlü gelmeyen Nokia N900'ün yenisi diyebiliriz onun için. Ancak görünüşe bakılırsa bu yeni akıllı telefon, Nokia Internet Tablet serisi ve N900'ün aksine, "geek"lere değil, normal vatandaşa da hitap ediyor. iPhone'a rakip olması için tasarlanmış gibi duruyor.



Beklenildiği gibi klavyesi yok ama, bence başlangıç için iyi bir seçim klavyesiz olması. Daha ucuza, daha ince, daha çok kişiye hitap edecek bir telefon olmuş bu hali ile. Elbette gönüllerimizdeki "superphone" olması için klavyeye ihtiyacı var. Ancak platformun yaygınlaşması adına klavyesizliğe katlanmalı Maemo/MeeGo hayranları.

Nokia N9, Nokia'nın "flagship" modeli olmaya, yani firmanın en üst düzeyde yeteneklerini sergilediği model olmaya aday. Otofokus özellikli Carl Zeiss kamerası, yüksek çözünürlüklü AMOLED ekranı, çizilmeye karşı Gorilla Glass ve parlamaya karşı anti-glare teknolojisi, güçlü multimedya ve donanım özellikleri, ama en önemlisi yepyeni bir kullanıcı deneyimi. Nokia N9 gerçekten umut vaat ediyor.



Cihaz ile ilgili şu anda gözüken tek sorun, Nokia CEO'su Stephen Elop'un ısrarla "MeeGo bizim için deneysel bir platform" demesi. Elop platforum geleceğini parlak göstermekten kaçınıyor. Belli ki Windows Phone ile olan geleceklerini ön plana çıkartmak istiyor, Microsoft'un kafasını karıştıracak mesajlar göndermek istemiyor. Ancak tüketicinin ve yazılım geliştiricinin kafasını karıştırırsa, N9'u devamı gelmeyecek bir cihaz, MeeGo'yu geleceği olmayan bir platform olarak gösterirse, durum yabancıların tabiriyle "kendini gerçekleştiren kehanet"e dönüşme riski taşıyor. Cihazın bu donanım ile ucuz olmayacağı kesin, peki geleceği olmayan bir cihazı kaç kişi alacak? Az satın alınan, az kullanılan bir cihaza kim yazılım geliştirecek? Yazılımı olmayan bir akıllı telefonu kim isteyecek? Eminim döngüyü farkettiniz. Bu hassas döngüye dikkat etmek gerek.

Yine de Nokia N9 ve MeeGo beklentilerimin çok çok üzerinde bir tablo ortaya koyuyor. Dünyanın bir mobil işletim sistemine daha ihtiyacı var mıydı, tartışılır, ancak ben yeni gelişmelerden çok memnun oldum. Çeşitli sitelerde yayınlanan "ilk izlenim" incelemelerine bakılırsa, bu memnuniyeti pek çok kişi paylaşıyor.



Nokia N9'un özellikleri şöyle:

Cihaz tipi: Dokunmatik akıllı telefon.
İşletim sistemi: MeeGo v1.2 - Harmattan; Linux tabanlı; program ve oyun yüklenebilir.
İşlemci: 1GHz Cortex A8.
Ekran: 3.9 inç 480x854 piksel AMOLED Pentile kapasitif dokunmatik ekran, 16 milyon renk desteği, Gorilla Glass, anti-glare teknolojisi.
Kamera: 8 MP, AutoFocus, Carl Zeiss lensler, çift LED'li flaş, 720p 30fps video çekimi.
Hafıza: 16-64 GB depolama alanı, 1 GB RAM.
Genişleme yuvası: Yok.
Pil: 1450 mAh Lithium Ion, BV-5JW. 380-450 saat bekleme, 7-11 saat konuşma.
Bağlantı özellikleri: WiFi, Bluetooth 2.1 EDR A2DP, A-GPS, NFC, GSM 850/900/1800/1900, HSDPA 850/900/1700/1900/2100, GPRS, EDGE, 3G.
Ses: Standart 3,5 mm kulaklık girişi.
Ağırlık: 135 gr.
Ofis özellikleri: Word, Excel, PowerPoint dosyalarını görüntüleyebilme ve düzenleyebilme. Adobe PDF dosyalarını görüntüleyebilme. Adres defterine sınırsız sayıda kişi ekleyebilme. İnternet sayfalarında gezinebilme, e-posta alıp gönderebilme, ve daha fazlası.
Multimedya özellikleri: Çeşitli müzik ve video formatlarını oynatabilme. 8 MP autofocus fotoğraf ve 720p HD video çekebilme. Oyun yükleyebilme. Java MIDP 2.1 desteği. Yüklenecek yazılımlarla daha fazla özellik eklenebilir.
Öne çıkan özellikleri: MeeGo işletim sistemi, AMOLED ekranı, 8 MP AF Carl Zeiss kamera ile kaliteli fotoğraflar ve 720p videolar çekebilme imkanı, çeşitli müzik ve video formatlarına destek vermesi, güçlü donanım özellikleri, TV-out özelliği ve daha fazlası.

İlgili linkler:
Nokia N9 resmi sitesi
Mobile-Review'den N9 üzerine düşünceler
GSM Arena'dan ilk izlenimler
Diğer Nokia yazıları

İlginizi çekebilir:
Nokia N9 için "Dünyanın en hızlı reklamları"

Nokia N9 için "Dünyanın en hızlı reklamları"

Nokia'nın okyanus ötesinden gelen CEO'su Stephen Elop "deneysel" bir cihaz olduğunu iddia etse de, Nokia, "MeeGo" işletim sistemli yeni telefonu olan Nokia N9 modelini duyurmak için elinden geleni yapıyor. Yeni reklamlarını N9 ismiyle uyumlu şekilde, 9 saniyelik hazırlamışlar. Amaç Nokia N9'un hayatın akışı ile uyumlu, hızlı bir şekilde kullanılabildiğini anlatmak olsa gerek.



Reklamların devamını ReklamPR'dan izleyebilirsiniz.

İlgili linkler
Nokia N9 hakkında daha fazla bilgi

Maemo'da Dropbox

Dropbox, online dosya alanı veren sitelerden biri. Ücretsiz hesap aldığınızda size 2GB alan veriyorlar, daha fazlası için aylık ödeme yapmanız gerekiyor. Bir de bilgisayarınıza indirebileceğiniz bir senkronizasyon yazılımı geliştirmişler. Belirlediğiniz klasörlerdeki dosyalarınız otomatik olarak Dropbox hesabınıza yükleniyor. İsterseniz birden fazla bilgisayara bu yazılımı kurabilirsiniz.

Bu yazı yazıldığı sırada N800, N810 ya da N900 için geliştirilmiş bir senkronizasyon yazılımı yoktu. Ancak Maemo internet tarayıcısı sitenin hem normal hem de mobil versiyonuna rahatlıkla ulaşmanızı sağlıyor. Elbette mobil versiyon, sadeliğinden dolayı daha kullanılabilir olmuş. N900'ün yaygınlaşması ile Maemo için de bir senkronizasyon yazılımı geliştirileceğini umuyorum. Zira yazılımın iPhone ve Linux versiyonları da var.



İlgili linkler
Dropbox
Dropbox Mobile

Maemo WordPy

Maemo WordPy ile N800 ya da N810 Internet Tablet'inizi kullanarak blogunuza yazılar gönderebilir, var olan yazılarınızda düzenlemeler yapabilirsiniz. Program Blogger, Wordpress ve LiveJournal'ı destekliyor. Ayrıca Picasa ve Flickr'daki resimleri kullanma imkanınız var.




İlgili linkler:
Maemo WordPy

Personal Launcher ile program kısayolları

Nokia N800/N810'da masaüstünde program kısayolları isterseniz Personal Launcher isimli programı denemenizi tavsiye ederim. Personal Launcher ile en çok kullandığınız programlara tek tıklama ile ulaşabilirsiniz. İkonların masaüstündeki yerlerini, ikon büyüklüklerini değiştirebilirsiniz.





İlgili linkler:
Personal Launcher

Mobil Yazılar'daki Maemo - Nokia N800/N810 ile ilgili diğer yazılara göz atmak için lütfen buraya tıklayınız.

Maemo'da ücretsiz müzik keyfi: Fizy

Fizy.com, yazdığınız şarkıyı çeşitli internet sitelerine gönderilen binlerce video arasından arayıp sonuçları dinlemenizi sağlıyor. Evet, görüntüyü gizliyor ve şarkıyı dinletiyor size. İsterseniz görüntüyü de açabiliyorsunuz tabi. Neredeyse bulamadığı şarkı yok. Üyelik gerektirmiyor, üye olursanız çalma listesi oluşturup saklayabiliyorsunuz. Oldukça sade, süper mi süper bir site işte :)

Nokia Internet Tablet kullanıcıları için ise işin güzel yanı, cihazın Flash desteği sayesinde herhangi bir programa ihtiyaç duymadan, sadece varsayılan internet tarayıcısını kullanarak fizy.com'dan müzik dinleyebiliyor olmanız. Tavsiye ederim :) Sizden tek isteğim, aman kimseye söylemeyin, özellikle de ülkemizdeki müzik ile ilgili kuruluşlara!

Fring ile N800/N810'da MSN Messenger

Elimde bir Nokia N800 görenlerin ilk sorusu "Telefon ediyor mu?", ikincisi ise "MSN'e bağlanıyor mu?" oluyor. Çoğunluk her iki soruya da olumsuz cevap alınca ilgilerini iyice kaybediyor. Aslında Maemo işletim sistemli cihazınız ile MSN Messenger'a, hatta Yahoo Messenger'a bile bağlanmanız mümkün. Bunu Gizmo ya da Fring ile yapabilirsiniz. Fring birden fazla mobil platformda kullanılabilen bir program. Maemo versiyonu biraz geliştirilmeye açık gözükse de temel özelliklerinin yeterli olduğunu ve oldukça işeme yaradığını söyleyebilirim.



İlgili linkler
Fring

Maemo: E-posta mesajlarında resimler

Maemo'nun e-posta programının ismi "modest". Modest kelimesi, "mütevazı" anlamına geliyor. Maemo forumlarında "Modest çok mu modest?" esprileri yapanlar oluyor, ama haklılık payları var. Örneğin Modest e-posta mesajlarındaki resimleri görüntüleyemiyor. Aslında GPRS/EDGE üzeriden bağlanırken hem hız, hem de maliyet açısından resimleri görüntülememesi doğru bir tercih, ama bu cihaz bir "Internet Tablet" ve standart bağlantı şekli WiFi, GPRS/EDGE özelliği sadece bluetooth ile bağlandığınız telefonunuz üzerinden çalışıyor. İşin garip tarafı resimlerin görüntülenmesini sağlamak için bir seçenek de koymamışlar.

Neyse ki çözümü var. GConf Editor isimli bir program, N800/N810 Internet Tablet'inizdeki pek çok programın gizli ayarlarına ulaşabilmenizi sağlıyor ve buna Modest da dahil. Programı yükleyin ve çalıştırın, Apps klasörü altından Modest'ı bulun, "Fetch external images" seçeneğini işaretleyin. Programı kaldırmazsanız gerektiğinde ayarı buradan tekrar değiştirebilirsiniz.



İlgili linkler
GConf Editor
Maemo ile ilgili diğer yazılar

Quiver: Maemo için resim görüntüleyici

Maemo'nun standart resim görüntüleyicisi oldukça son derece özellik yoksunu olduğu için N800/N810 Internet Tablet'inize gelişmiş bir resim görüntüleyici yüklemeniz şart. Mevcut en iyi seçeneğiniz ise, Maemo için geliştirilen pek çok program gibi terkedilmiş gibi duran, Quiver. Quiver versiyon 0.2'den ileri gidememiş. Ama bu sizi yanıltmasın, Quiver bu haliyle bile oldukça faydalı oluyor.



Quiver'in pek çok özelliği var. Örneğin resimlerinizi "küçük resim" olarak göstermesi ve bu küçük resimleri istenen boyuta getirebilmesi oldukça kullanışlı oluyor, istediğiniz resmi bulmanız kolaylaşıyor. Internet Tablet'inizin 800x480 çözünürlüklü kocaman ekranı da bu konuda size yardımcı olacak elbette





Quiver taranmış kitapları dergileri okumak için standart resim görüntüleyicisine göre daha uygun. Tek sorun, yakınlaştırma seviyesine ince ayar yapamamak.



İlgili linkler
Quiver
Maemo ile ilgili diğer yazılar

Maemo'da masaüstü notları

Maemo işletim sistemli mobil bilgisayarınızda yani N800 ya da N810'da masaüstünde hatırlatıcı notlar isterseniz, bir çözüm önerim var. Maemo.org sitesinden mTasks ve HomeTasks programlarını kurun. mTasks bir yapılacaklar listesi programı olarak düşünülmüş aslında. HomeTasks ise bu programdaki yapıldı olarak işaretlenmemiş maddelerin masaüstünde çıkmasını sağlıyor.


mTasks programının rahatsız edici tarafı Maemo için yazılmış pek çok program gibi beta kalitesinde olması (aslında beta bile değil, alpha) ve görünüşe bakılırsa terkedilmiş olması. Zira bazı hataları var ve kimsenin düzelttiği de yok. Örneğin, başka bir yerden kopyaladığınız bir metni yapıştırmak için boşuna uğraşmayın, çalışmıyor. Bir diğer sorun da yazdığınız metnin kaydedilmesi için mutlaka klavyeden enter tuşuna basmanız gerekmesi.

Bir de Yellow Notes programı var masaüstü için, ondan da bahsetmeden geçmeyeyim dedim. Eğer mTasks'ın sorunları ile uğraşmak istemezseniz bunu deneyebilirsiniz, ancak ben yukarıda bahsettiğim ikilinin zor da olsa ortaya çıkarttığı sonucu daha çok beğeniyorum.

İlgili linkler
mTasks
HomeTasks
Maemo ile ilgili diğer yazılar

Maemo uyanıyor

Nokia N900 / RX-51 sonunda kendini göstermeye başladı. Sürekli takip ettiğim sitelerden biri olan Mobile Review, Nokia'nın merakla beklenen yeni cihazının "prototip" modelini bulmuş, incelemiş. Muhtemelen piyasaya çıkacak sürümde bazı farklılıklar olacaktır ama bu haliyle bile umut verici görünüyor.


ARM Cortex A8 işlemci, 32 GB hafıza, 5MP kamera, WVGA ekran, klavye... özellikler gayet güzel görünüyor. Biliyorsunuz son yazılarda iyi bir mobil cihaz için sadece iyi donanım yetmiyor diyordum, bu cihazın işletim sistemi, yani Maemo 5 de oldukça güzel görünüyor. Sonunda yeterli olgunluğa ulaşmaya başlamış gibi. Mobile Review'de fikir verebilecek pek çok ekran görüntüsü var.




Kimileri (bana kalırsa çoğunlukla n810 kullanıcısı olan Linux Geek'ler) Nokia'nın daha küçük ekranlı, daha küçük klavyeli bir cihaz çıkarmasından çok rahatsız olmuşlar, her fırsatta "almam" diyorlar. Almasalar da sevinmeleri lazım, çünkü bu cihaz ile Maemo uyanışa geçiyor. Çünkü bu cihazın telefon özelliği var, bu da onu çok daha fazla insanın kullanması demek. Daha fazla insanın kullandığı bir platform daha canlı olur, yazılım geliştiricilerin daha fazla ilgisini çeker. Daha fazla yazılım, daha fazla popülerlik; daha fazla popülerlik, daha fazla yazılım demektir.

Belki Nokia daha büyük ekranlı bir N820 çıkartabilir, ama önce N900'ü çıkarmasaydı çok büyük akılsızlık etmiş olurdu. Engadget'de çıkacak yorumları bir düşünsenize. Teknolojik kalabalıklar sürekli etkilenmeyi bekliyor.

Michael Gartenberg, Engadget'da Altı çok fazla isimli bir makale yayınlamıştı. Şimdi yedi oldular: Palm WebOS, Android, iPhone OS, Windows Mobile, Symbian, Blackberry ve Maemo.

Güncelleme: Nokia N900 resmi olarak duyuruldu: maemo.nokia.com

Bu yazı ve bu sitede yayınlanan bütün diğer yazılar Mobil Yazılar tarafından yazılmıştır ve bütün hakları Mobil Yazılar'a aittir. Başka bir yayında yayınlanamaz. Sitenizin, forumunuzun, blogunuzun ticari amaç taşıyıp taşımaması farketmez. Daha fazla bilgi için lütfen alıntı kurallarına bakınız.

Geek'lerle uğraşmak

Bir yıldan uzun bir süre önce, Geek'lere yatırım yapmak isminde bir yazı yazmıştım. Şu an kullanmaya çalıştığım cihaz bir Nokia n800. Nokia Internet Tablet'ler sanırım geek kitlesine en çok hitap eden cihazlar. Internet Tablet'ler Linux tabanlı işletim sistemleri ve open source programları ile bir adım öne geçmek istiyorlardı. Ama bunu gerçekten başarabildiler mi?

Bence beklenmeyen bir yan etki söz konusu. Cihazla ilgilenenler hep geek'ler olunca sıradan kullanıcıya nefes alacak alan kalmıyor. Bunu görmek için tek yapmanız gereken Maemo forumlarında "sorunlarınıza çözüm aramak".

Ben yazılım geliştirme ile ilgilenen biriydim. Ama Linux ile hiç işim olmadı. Bir problem olduğunda Knoppix ile bilgisayarı açmak dışında, Linux ile en çok ilgilendiğim zamanlar bu n800'lü zamanlar. Ama bir Windows Geek'i olmama rağmen itiraf etmeliyim ki Linux'tan hiç bir şey anlamıyorum. Sağolsunlar Maemo forumlarında da insanlar pek açıklayıcı olmuyorlar. Aynen Geek'lere yatırım yapmak yazımda bahsettiğim gibi, "Hmm, çok kolay, bilmemne moduna geç, sonra terminalden iki bilet al vs vs vs" demekten başka bir şey yapmıyorlar. İyi niyetli eleştiriler yazan birileri çıktığında ise Nokia çalışanlarından bile tepki geliyor.

Bu da tek derdi A noktasından B noktasına en kolay yoldan gitmek olan kullanıcıları çileden çıkartıyor. Internet Tablet kullanıcıları kendi içlerinde özel bir kulüp oluşturmuş gibi, kendi dilleriyle konuşuyorlar ve ne dediklerini başkalarının anlamamasından zevk alıyorlar sanki. OS2006 maemo, mistral scirocco, gregale. Diablo chinook fermantle? Anlamı: Sadece n800 ya da n810 demek yerine yüz bin tane kod adı uydurursanız ulaşacağınız kitle çok büyük olmayacaktır.

Herşey birbiri ile bağlantılı. Çeşitli sebeplerle cihazın kullanıcısı fazla olmayınca yazılım geliştiricilerin ilgisini de çekemiyorsunuz, sonuçta ekosistem çok zayıf kalıyor. Şu anda Maemo.org'da işletim sisteminin piyasaya çıkmış olan son sürümü için 470 adet yazılım listeleniyor (Bir arkadaşıma bunu söylediğimde, "Hadi ya, sayısı da belli mi öyle, hani normalde yüzlerce, binlerce diye ifade edilir ya" demişti). Bunların bir kısmının alpha sürümü seviyesini geçemeyecek düzeyde, bir kısmının geek olmayan için hiç bir şey ifade etmeyen yazılımlar olduğunu bir kenara bırakıyorum, hadi rakam 1000 olsun diyorum. iPhone için 25.000 yazılım üretilmiş. Evet çoğu paralı ama, Allah aşkına, cihaz çok daha fazla işime yarayacaksa 10-20 dolar veririm alırım yazılımı ne olacak?

Kimi zaman n800'ü elimde görüp beğenenler oluyor. Telefon edemediklerini öğrenince ilgileri azalıyor ama, bana "Tavsiye eder misin?" deseler, inanın zorlanırım tavsiye etmekte. Donanımsal olarak, işlemcisi dışında güzel bir cihaz ama... donanım yetmiyor.

Bu karamsar yazı ve bu sitede yayınlanan bütün diğer karamsar tüm yazılar Mobil Yazılar tarafından yazılmıştır ve görünüşe bakılırsa Mobil Yazılar mükemmeliyetçilikten vazgeçmeyecektir. n800'ünüzü benim gibi ucuza aldıysanız, beklentilerinizi fazla yüksek tutmayın ve cihazın keyfini çıkarın. Hatta Mobil Yazılar'a söyleyeyim de n800'ün keyifli yönleri üzerine de birşeyler yazsın, ama hep karamsar hep karamsar olmaz ki, değil mi? Bu arada, bu sitedeki yazılar başka bir yerde yayınlanamaz. Sitenizin, forumunuzun, blogunuzun ticari amaç taşıyıp taşımaması farketmez. Daha fazla bilgi için lütfen alıntı kurallarına bakınız.

Internet Tablet'ten ekran görüntüsü almak

Nokia Internet Tablet'inizde ekran görüntüsü almak için kullanabileceğiniz bir program var: Load Applet. Aslında tek yaptığı ekran görüntüsü almak değil. Hem OS2007, hem de OS2008'de çalışan bu program, durum çubuğuna yerleşiyor ve normal halinde işlemcinin yükü ile ilgili bilgi veriyor. Üzerine tıklarsanız çıkan menüde Take Screenshot, Take Delayed Screenshot ve List Processes gibi seçenekler var. İlk iki seçenek ekran görüntüsü almak için. Diğeri ise çalışan programları listelemenizi, istemediğinizi "zorla" kapatabilmenizi sağlıyor.

Load Applet'i yüklemek için cihazınızdan Application Manager'a girip programın ismini aratabilir ya da buraya tıklayarak maemo.org'daki ilgili sayfasına gidebilirsiniz.

Bu yazı için anahtar kelimeler: Nokia n800, Nokia n810, screenshot, ekran yakalama.

Bu yazı ve bu sitede yayınlanan bütün diğer yazılar Mobil Yazılar tarafından yazılmıştır ve bütün hakları Mobil Yazılar'a aittir. Başka bir yayında yayınlanamaz. Sitenizin, forumunuzun, blogunuzun ticari amaç taşıyıp taşımaması farketmez. Daha fazla bilgi için lütfen alıntı kurallarına bakınız.

Vagalume Last.fm Player

OS2007 tabanlı Nokia Internet Tablet'inizde web tarayıcısını kullanarak Last.FM'i dinleyebilirsiniz. Ancak bunun için web tarayıcı ile uğraşmanıza gerek yok. Vagalume isimli programı denemenizi taviye ederim. Programın OS2008 versiyonu da var ancak ben henüz test etmedim. Programı indirmek için buraya tıklayın.





Bu yazı ve bu sitede yayınlanan bütün diğer yazılar Mobil Yazılar tarafından yazılmıştır ve bütün hakları Mobil Yazılar'a aittir. Başka bir yayında yayınlanamaz. Sitenizin, forumunuzun, blogunuzun ticari amaç taşıyıp taşımaması farketmez. Daha fazla bilgi için lütfen alıntı kurallarına bakınız.